İyunun 24-ü həm Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində, həm də dünya xronikasında mühüm siyasi, hərbi və mədəni hadisələrlə yaddaqalan bir təqvim günüdür. Tarixin bu günündə qəbul edilən qərarlar beynəlxalq münasibətlərin gedişatına təsir göstərmiş, eləcə də elmdə və mədəniyyətdə iz qoyan simalar dünyaya gəlmişdir. GunAz.az 24 İyun xronikasını diqqətinizə çatdırır:
Beynəlxalq və Milli Günlər
Azərbaycanda Sərhəd Qoşunları Əməkdaşlarının Peşə Bayramı Günü: Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 2000-ci il 16 avqust tarixli Sərəncamı ilə təsis edilmişdir. 1919-cu il iyunun 24-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin qərarı ilə Hərbi Nazirliyin tərkibində ölkənin ilk Sərhəd Mühafizə Dəstəsi yaradılmışdır.
Maddi Texniki Təminat İşçilərinin Peşə Bayramı Günü (Azərbaycan Silahlı Qüvvələri): Azərbaycan Respublikası müdafiə nazirinin müvafiq əmri ilə hər il iyunun 24-ü Azərbaycan Ordusunun Maddi-Texniki Təminat Baş İdarəsinin yarandığı gün — peşə bayramı kimi qeyd olunur.
Dünyada və Azərbaycanda baş vermiş tarixi hadisələr
Azərbaycanda:
1919-cu il – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Nazirlər Şurası tərəfindən ölkənin sərhədlərinin etibarlı mühafizəsini təmin etmək məqsədilə ilk xüsusi struktur birliyinin – Sərhəd Mühafizə Dəstəsinin yaradılması haqqında qanun qəbul edilib.
1938-ci il – Azərbaycan SSR Ali Sovetinə (parlamentə) ilk seçkilər keçirilib.
1992-ci il – Azərbaycan Respublikası Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Müqaviləsinə (ATƏM / indiki ATƏT) qoşulub.
1993-cü il – Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin qərarı ilə ölkə prezidentinin səlahiyyətləri Ali Sovetin sədri Heydər Əliyevə verilib.
Dünyada:
1497-ci il – İtalyan səyyah Con Kabot (Covanni Kaboto) İngiltərə bayrağı altında Şimali Amerikanın sahillərinə (Nyufaundlend adası) çatıb və buraları İngiltərə kralının mülkü elan edib.
1812-ci il – Napoleon Bonapartın komandanlığı altındakı Fransa ordusu Rusiya imperiyasının sərhədlərini keçərək hərbi yürüşə (Vətən müharibəsinə) başlayıb.
1945-ci il – Moskvada, Qırmızı Meydanda Faşist Almaniyası üzərində Qələbəyə həsr olunmuş ilk tarixi Qələbə Paradı keçirilib.
1948-ci il– Soyuq müharibə dövrünün ən böyük böhranlarından biri başlayıb: Sovet İttifaqı Qərbi Berlinin müttəfiqlərin nəzarətində olan hissəsini quru yolları ilə tam blokadaya alıb ("Berlin blokadası").
2010-cı il – Culiya Gillard Avstraliyanın ilk qadın Baş naziri olaraq fəaliyyətə başlayıb.
24 İyunda dünyaya gələn görkəmli şəxsiyyətlər
Abbas Zamanov (1911–1993) – Azərbaycanın tanınmış tənqidçisi, ədəbiyyatşünası, filologiya elmləri doktoru, professor və SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü.
Əli Tudə (1924–1996)- Azərbaycanın Əməkdar şairi, Cənubi Azərbaycan milli-demokratik hərəkatının fəal iştirakçısı, "Vətən yolunda" qəzetinin əməkdaşı.
Amaliya Pənahova (1945–2018) – Azərbaycanın Xalq artisti, Dövlət mükafatı laureatı, tanınmış teatr və kino aktrisası, Bakı Bələdiyyə Teatrının yaradıcısı.
İohann Baptist Ştraus (1804–1849) – Avstriya bəstəkarı, skripkaçısı və dirijoru. Vals musiqisinin dünyada yayılmasında böyük xidmətləri olmuş, məşhur "Radetski marşı"nın müəllifidir (Oğul İohann Ştrausun atasıdır).
Lionel Messi (1987)-Dünya futbolunun canlı əfsanəsi, Argentina milli komandasının kapitanı, çoxqat "Qızıl top" mükafatçısı və dünya çempionu.
24 İyunda vəfat edən tarixi şəxsiyyətlər
79-cu il – Vespasian: Roma imperatoru, Flavilər sülaləsinin banisi. Dünyaca məşhur Kolizey amfiteatrının inşasına məhz onun dövründə başlanılmışdır.
1935-ci il – Karlos Qardel: Məşhur argentinalı müğənni, bəstəkar və aktyor. Tanqo musiqisinin tarixini dəyişən və onu dünya səviyyəsinə qaldıran ən böyük sima hesab olunur. Təyyarə qəzasında həlak olub.
Gülnarə SAF
