Tarixdə Bu Gün: 2 Dekabr – İmperator tacından köklüyün LƏĞVİNƏ QƏDƏR
Dekabr ayının ikinci günü dünya tarixində bir çox əhəmiyyətli hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün həm mühüm siyasi dönüşlərə, həm elmi kəşflərə, həm də beynəlxalq əməkdaşlığa damğa vurmuşdur.
Azərbaycana Aid Əlamətdar Hadisələr
1859 – Şamaxı Zəlzələsi: Bu tarixdə Şamaxıda baş vermiş güclü zəlzələ şəhərə ciddi ziyan vurmuş, bu da quberniya mərkəzinin Bakıya köçürülməsinə səbəb olmuşdur.
1982 – Liderlik Dəyişikliyi: Kamran Bağırov bu tarixdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Birinci Katibi vəzifəsinə seçilmişdir.
1920 – Gümrü Sazişi: Türkiyə ilə daşnak Ermənistan Respublikası arasında bu tarixdə Gümrü (Aleksandropol) sazişi imzalanmışdır. Sazişə əsasən, erməni tərəf Türkiyəyə və Naxçıvana ərazi iddialarından əl çəkdiyini bildirmişdi. Lakin sonradan Sovet Ermənistanı bu sazişi rədd etsə də, Qars müqaviləsi ilə bu iddialarından yenidən vaz keçməyə məcbur oldu.
Dünyada Baş Verən Əsas Hadisələr
Siyasi və Hərbi Hadisələr
1804 – Napolyon Bonapartın Tacqoyma Mərasimi: Fransa inqilabından sonra bu tarixdə Napolyon Bonapart Parisdəki Notr-Dam kilsəsində Roma Papasının iştirakı ilə özünü Fransa İmperatoru elan etmişdir.
1805 – Austerlits Döyüşü: Bir il sonra, 2 dekabr 1805-ci ildə Napolyonun qoşunları Üçüncü Koalisiya müharibəsi çərçivəsində Austerlitsdə Rusiya və Avstriyanın birləşmiş qüvvələrini qətiyyətlə məğlub edərək tarixə düşən qələbə qazanmışdır.
1971 – Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Müstəqilliyi: Altı Əmirlik (Əbu-Dabi, Dubay, Şərcə, Əcman, Umm əl-Qeyveyn və Füceyrə) Birləşmiş Ərəb Əmirliklərini yaratmaq üçün birləşərək müstəqilliklərini elan etmişlər (yeddinci əmirlik Rəs əl-Xaymə bir ay sonra qoşuldu).
1993 – Pablo Eskobarın Öldürülməsi: Həyatı filmlərə mövzu olan kolumbiyalı narkotik imperatoru Pablo Eskobar Medellin şəhərində təhlükəsizlik qüvvələri ilə atışma zamanı öldürülmüşdür.
Elm, Texnologiya və İxtiralar
1942 – İlk Nəzarət Edilən Zəncir Atom Reaksiyası: ABŞ-da elm adamları Enriko Ferminin rəhbərliyi altında tarixdə ilk dəfə nəzarət edilən zəncirvari atom reaksiyasını həyata keçirmişlər. Bu hadisə atom enerjisindən istifadənin və atom bombasının hazırlanmasının əsasını qoymuşdur.
1982 – Süni Ürəyin Transplantasiyası: Dr. Robert Jarvik tərəfindən inkişaf etdirilən süni ürək (Jarvik-7) ilk dəfə Barney Klark adlı xəstəyə yerləşdirilmişdir. Klark bu cihazla 112 gün yaşaya bilmişdir.
Beynəlxalq Xüsusi Gün
Köləliyin Ləğv Edilməsi Uğrunda Beynəlxalq Mübarizə Günü: BMT-nin Baş Assambleyası bu tarixi insan alveri və məcburi əmək də daxil olmaqla, köləliyin müasir formalarının ləğv edilməsi məqsədilə Beynəlxalq Mübarizə Günü elan etmişdir. Bu gün dünyada hələ də mövcud olan köləlik şəraitinə diqqət çəkməyə xidmət edir.
Gülnarə SAF
