SON DƏQİQƏ

Millətin XİLASKARI

Tarix:

31-01-2023, 14:20

/ 1 750 dəfə oxundu.
Millətin  XİLASKARI

                                              Heydər Əliyev- 100                               Ağalar  İDRİSOĞLUMillətin  XİLASKARI

 

                      

                              (Sənədli hekayə)

 

                                                                              

Məmləkətin vəziyyəti çox qarışmışdı... Mixail soyadlı, başı xallı iblisin hakimiyyətə gəlişilə  böyük anarxiya yarandığından və kommunistlər hakimiyyəti idarə eləyə bilmədiklərindən, 1990-cı ilin 19-20 yanvar tarixlərində faşist xislətli sovet əsgərlərinin azərbaycanlılara qarşı qanlı terror törətməsilə Sovetlər ölkəsinin işğaıçı olduğu ortaya çıxdığından özlərini xalqın tərəfində olan kimi göstərən bəylər hakimiyyətə can atır və xalqa yağlı  vədlər verirdilər. Amma bu bəylərin arasına xarici kəşfiyyat tərəfindən və təhlükəsizlik komitəsinin bəzi adamları yerləşdirildiyindən və onlar xarici ölkələrdən lazım olan qədər pullar aldığından çox yaxşı maskalanmışdılar. Onlar  xalqın ürəyinə yatan, beyninə təsir edən sözlər, vədlər  verməklə, küçələrdə, meydanlarda gur səslə qışqırırdılar. Məhz bu yolla da onlar xalqı aldadaraq  çaş-baş qoymuşdular... Xalq bilmirdi ki, bunların hansı əsl həqiqəti deyir və millətə daha canıyanandır.  Hətta bu adamlar sadə, kasıb xalqı inandırırdılar ki, Sovetlərdən qalma zavodları, fabrikləri söksünlər, kolxozları, sovxozları dağıtsınlar. Onlar hakimiyyətə gələndən sonra bundan yaxşılarını tikəcək və xalqı "süd gölündə”  üzdürəcəklər...

Doğrudan da artıq çaş-baş qalan, çörək almağa pul tapmayan, dəhşətli  xaosun içərisində yaşayan xalqın böyük əksəriyyəti onlara inanır və bəylərin hakimiyyətə gəlməsi üçün ayağa qalxır, iqtidarda olanları devirmək istəyirdilər. Onlar bu ümidlə, istəklə özlərini "canıyanan”  kimi göstərən həmin qaragüruhçu adamlara qoşulurdular ki, daha bundan sonra cavanlarımız pul qazanmaq üçün Rusiyaya və başqa  xarici  ölkələrə getməyəcəklər. Subay oğlanlarımız Mariyaların, Sonyaların, Viktoriyaların eşqilə xaricə köçməyəcək və qızlarımız evdə qalıb qarımayacaqlar...

Belə bir vaxtda, xaosun, hərc-mərcliyin pik nöqtəsinə yaxınlaşdığı, hakimiyyət üstündə davanın qızışdığı zamanda doğma torpaqlarımızı  erməni gavurlarından  qorumağa nə əsgər, nə də silah-sursat tapılmadığından, ermənilər rusların, farsların əlilə dədə-baba yurdlarımızı  işğal eləyir, həmvətənlərimiz öz doğma evlərindən, obalarından didərgin, qaçqın düşürdülər...

Meydanlarda özlərini xalqın xilaskarı adlandıran bəzi bəylər  qonşularımız olan rusların, farsların ünvanına təhqiramiz fikirlər işlətməklə, hətta tezliklə Dərbəndi,  Borçalını, Qərbi Azərbaycanı  və Cənubi Azərbaycanı da Şimali Azərbaycana birləşdirəcəklərini xalqa  israrla  vəd  edirdilər. Hətta buna görə onların çoxlu silah-sursatı olduğunu, bəzi xarici ölkələrin də onlara kömək edəcəklərini ağ yalan kimi xalqa sırıyırdılar.  Bu məkrli fikirləri eşidən ruslar və farslar ermənilərə həm silah, həm texnika və həm də canlı qüvvə ilə köməklik etməklə, kəndlərimizi, rayonlarımızı bir-bir işğal eləyir, həmvətənlərimizi  öz doğma yurdlarından qovur, köçmək istəməyənləri isə  faciəli surətdə qətlə yetirirdilər...

Belə bir vaxtda Xocalı faciəsinin, Ağdaban fəryadının harayı artıq  xalqı çaş-baş qoymuş və özünə inamını tam itirmişdi. Xalq demək olar ki, arxasız, başsız qalmışdı... Çaş-baş qalan xalq bilmirdi ki, kimə inansın. Kimin ardınca getsin.

... Bundan istifadə eləyən bəylər hakimiyyəti ələ keçirdilər. Amma az bir vaxtda bəylərin dövlətçilik təcrübəsinin, yüksək savadının, təşkilatçılığının olmaması və onların içərisində böyük bir qrupun yalnız özünü düşünməsi, pul qazanmaq hərisliyi aydın oldu. Onların çoxu hansısa xarici ölkənin agenti, nökərləri idi. Öz ağalarına da sadiq olduqlarını çirkin əməllərilə sübut edirdilər. Bu əməllərilə xalqı vətəndaş qırğınına sürükləyirdilər...

Buna baxmayaraq, bəylərin içərisində xalqı düşünən, xalq üçün çalışanlar da vardı, amma əfsus ki, çox az idi...

"Yusif-Sərrac”  kimi zorla hakimiyyətə gətirilərək prezident kürsüsündə əyləşdirilən Böyük bəy özü nə qədər təmiz olsa da, xalqı fikirləşsə də, amma güclü siyasətinin, təşkilatçılığının olmaması və ətrafında olanların onu eşitməməsi, "mənəm-mənəmliyi”, hətta onun kabinetini "siqaret çəkmək otağına” çevirmələrinin belə qarşısını ala bilmirdi. Böyük bəyin otağındakı tüstüdən o, danışanların kim olduğunu belə ayırd  eləməyə çətinlik çəkirdi.  Artıq bəylər bir-birini mətbuatda, televiziyada təhqir edir, bir-birinə  əl qaldırır, küçə söyüşləri işlədirdilər. Torpaqlar isə boşaldılır, zavodlar, fabriklər bağlanır, onların lazımlı hissələri sökülərək, Türkiyəyə, İrana daşınırdı.  Kolxozların, sovxozların mal-qaraları İrana aparılaraq, qəpik-quruşa satılırdı. Saqqıza dəyişdirilirdi...

Xalq artıq başını itirmişdi. Çünki bəylərin bu özbaşınalığını görən, yaxşı mütəxəssis olsa da "partokrat” damğası ilə  işdən çıxarılan insanlar, artıq bəylərə qarşı mübarizəyə qalxmışdılar. Beləliklə,  məmləkətdə vətəndaş qırğını başlayırdı...

Hətta "yuxarı eşalonda” tərbiyəsizlik, mənəmmənəmlik, özündən müştəbehlik, prezidenti saymamaq, ona tabe olmamaq, onun sözlərini, fikirlərini qulaq ardına almaq, ona "Yusif-Sərrac”  kimi baxmaq baş alıb gedirdi. Özünü "kapitan Kataniya” adlandıran Daxili işlər naziri  və onun əsabələri məmləkətin rayonlarını gəzir, pullu adamların varidatını, xarici maşınlarını əlindən alır və onlara  böyük cəzalar tətbiq edirdilər. Onun və əsabələrinin yekəxanalığına, qəddarlığına dözməyən, əlində olan beş-üç manatı alınan adamların bir qisminin ürəyi partlayıb ölürdü...

Həmin adamlardan bəzilərini yaxşı tanıdığıma və onların başına gətirilən dəhşətli hadisələri danışan vaxt necə hönkür-hönkür ağladıqlarının da şahidi olduğumdan  ürəyimdən qara qanlar keçir və həmin  "kapitan Kataniya”ya nifrətimi gizlədə bilmirdim...  Bu adamın və əsabələrinin həyasızlığı, tərbiyəsizliyi o yerə gəlib çatmışdı ki, televizorda canlı yayım getdiyi vaxt, onun ünvanına Baş nazirin dediyi iradlara görə təcili studiyaya  gəlmiş və veriliş  gedən vaxt canlı yayıma girərək, onu söyüb təhqir eləmiş, onların əlbəyaxa döyüşü xalqa canlı yayımlanmışdı... 

Xalq  hakimiyyətdə oturan yüksək rütbəli məmur bəylərin  bu özbaşınalığını, tərbiyəsizliyini  nifrətlə qarşılasa da, qorxusundan heç nə deyə bilməmişdi. İnsanlar sadəcə onlara inanıb  hakimiyyətə gətirdiklərinə  görə özlərini yamanlayır, qınayır, lənətləyirdilər. Hətta prezident  "Yusif-Sərrac” onlardan qorxduğuna, çəkindiyinə görə heç birini işdən çıxarmamışdı.  Daha doğrusu,  işdən çıxarmağa cəsarət belə etməzdi. Xalq da  bu gördüklərinə, prezidentin sərt  hərəkət etməməsinə, qəti addımlar atmamasına çaşıb qalmışdı. Xalq təkcə  bir şeyi fikirləşirdi ki, bu bəyləri hakimiyyətə gətirməklə çox böyük səhv eləyib. Bəlkə  elə, "partokratların” ardınca getsəydilər, başlarına bu hadisələr, müsibətlər gəlməzdi, deyə düşünürdü...

Bütün bunları - ölkəni ağuşuna alan xaosu, hərc-mərcliyi, məmləkətin talan olunmasını, zavodların, fabriklərin sökülüb dağılmasını, Malıbəylinin, Xocalının, Ağdabanın və ən dəhşətlisi Kəlbəcər kimi böyük sərvəti olan yerin işğal olunmasını çox ağrılı qarşılayan və Naxçıvandan  bütün bu dəhşətləri  izləyən Heydər Əliyev xalqa heç bir köməklik göstərə bilmədiyindən böyük sarsıntılar keçirir, bir vaxtlar on beş respublikanın arasında ən varlı respublikalardan biri elədiyi Odlar yurdunun necə bataqlığa, çamurluğa  yuvarlandığını ürək ağrısı ilə seyr edirdi... Bir dəfə geniş infarkt keçirən, böyük iradəsi, səbri, dözümü ilə ölümə qalib gələn Ulu Öndər yenidən infarkt keçirəcəyindən qorxurdu... Əgər belə olsa,  xalqa daha heç bir köməklik eləyə bilməyəcəkdi və ölkə parçalanacaqdı. Azərbaycan adlı ölkənin adı az bir vaxtda tarixdən silinəcəkdi...

Amma onun bir təskinliyi vardı ki, Naxçıvanda camaat ona Böyük Tanrı kimi inanır, hörmət eləyirdi. Bu torpağın blokadada olmasına baxmayaraq, insanlar  aclığa, susuzluğa, səfalətə, iqtisadi böhrana dözərək onun ətrafında daha sıx birləşərək, əllərində olan adi silahlarla torpağı yağı düşməndən bacardıqları kimi qoruyurdular. Onun çox böyük təkidi, qorxmazlığı, təkidilə  qaldırılan üç rəngli milli bayrağı göz bəbəyi kimi qoruyurdular. Hətta artıq bir əsrdən çox farsların və rusların məkrli oyunu ilə iki yerə parçalanan Odlar yurdunun tikanlı məftillərini, sərhəd dirəklərini rus-fars əsgərlərindən qorxmadan  qırıb atır, sərhəd dirəklərini yandırırdılar. O taylı-bu taylı bacı və qardaşlarımız  uzun illərin həsrətliləri kimi bir-birinə  sarılırdılar... Bu qürurverici səhnələri gördüksə adamların ürəyi dağa dönürdü... Gözlərinə inanmırdılar ki, bu möcüzə məhz onların yaşadığı zamanda,  gözlərinin qarşısında baş verir... Bundan həvəsə gələn, özündə güc-qüvvə toplayan bütün sərhədyanı bölgələrdəki həmvətənlərimiz də sərhəd dirəklərini, məftilləri söküb atırdılar. Çünki hər biri arxasında Ulu Öndəri görür, onun qorxmazlığından, qətiyyətindən  ruhlanırdı... Bütün bu tarixi hadisələrdən dahi rəhbər böyük siyasətilə, qorxmadan, çəkinmədən rus imperiyasına qarşı çıxmaqla, uzaqgörən siyasi nəticəsində qalib çıxmağa  çalışırdı...

Farslar və ruslar Azərbaycanın yenidən birləşəcəyindən qorxuya düşərək Şimali Azərbaycanı bütövlükdə parçalamaq haqqında planlar cızırdılar.  Məmləkət bu dəfə dörd yerə bölünməli idi. Cənub və Naxçıvan farslara verilməli, Bakı və Muğan bölgəsi rusların əlinə keçməli, Qarabağ-Gəncə  ermənilərə peşkəş olunmalı, Qazax, Zaqatala  bölgəsi də  gürcülərə verilməliydi. Dahi şəxsiyyət  Heydər Əliyev bütün  bu oyunları aydın dərk  edirdi, amma Naxçıvanda olduğundan  xalqa  heç bir köməklik göstərə bilmirdi... Vəziyyət isə gündən-günə gərginləşir, vətəndaş qırğını ərəfəsinə addım-addım yaxınlaşılırdı. Xalqın önünə çıxıb, bu qırğının qarşısını ala biləcək rəhbər, lider isə paytaxtda, Bakıda  yox  idi.

... Artıq Bakıda, Sumqayıtda, Gəncədə və digər bölgələrdə Odlar yurdunun tezliklə parçalanacağını duyan  ziyalılar Naxçıvana gedib Ulu Öndərdən kömək, imdad istədilər. İnsanlar isə küçələrə çıxıb, əllərində olan "Xalq Heydər-Heydər xalq” plakatları ilə polisin dəyənəklərinə tuş  gəlsələr də geri çəkilmədilər.  Dahi rəhbər Bakıya dəvət edilirdi, xalqa arxa-dayaq olmaq  ondan  xahiş edilirdi.

Ziyalılara diqqətlə qulaq asan Heydər Əliyev bu işin reallaşmasını tam görə bilmirdi. O, yaxşı bilirdi ki, ruslar, farslar, ermənilər buna qarşı idilər. Həmçinin onların xəfiyyəsinə  işləyən, düşmən dəyirmanına "su tökən”  yüksək rütbəli məmurlarımız çoxluq təşkil  edirdi. Qonşu xarici ölkələr  də Azərbaycan adlı "yağlı tikəni”, böyük sərvəti, torpağının altı və üstü qızıl olan bir diyarı heç vəchlə əldən çıxarmaq istəmirdilər...

... Bütün bunları fikirləşən, yuxusu ərşə çəkilən böyük iradəli İnsan, xalqının, millətinin  dərd-ələm içərisində  olduğunu bilən  dahi rəhbərin beynindən yalnız bu sualları keçirirdi: "Canımdan artıq sevdiyim xalqıma, məmləkətimə necə köməklik göstərim? Yetmiş ildən  sonra  yenidən müstəqillik qazanan  ölkənin parçalanmasının qarşısını necə alım?  Müqəddəs müstəqillik  yolunda qanı  tökülən, şəhid olan  həmvətənlərimizin ruhunu necə şad eləyim?”...

... Suallar çox idi. Bütün cavablar isə qaranlıq bir dalana dirənirdi. İti ağlı, böyük səbri, dərin siyasəti ilə Moskvadakı düşmənlərinin əlindən azad olaraq,  doğma Vətənə  dönən dahi rəhbər  xalqı düşdüyü çamurluqdan çıxarmaqda elə bil ki, aciz idi... Çünki iqtidarda və müxalifətdə olanları bir araya gətirməli, ortaq  məxrəc tapmalıydı ki, xalq qırğına, vətəndaş müharibəsinə getməsin. Bu, artıq onun üçün Hamletin "Ölüm, ya olum” monoloqundakı kimi çox  çətin iş idi. O, bu suala dəqiq, qansız-qadasız cavab axtarırdı... Vaxt isə gözləmirdi. Torpaqlar işğal olunur, qaçqınların, köçkünlərin sayı durmadan artırdı. Axarlı-baxarlı, cənnətməkan yurdlarını qoyub gələnlər bu dərdlərə dözə bilmir və ürəkləri qubar eləyir, haqq dünyalarına qovuşudular... Ölkəmizə qarşı daha çox müsibətlərin baş verməsinin qarşısı hökmən  alınmalı idi... Alınmalı idi.

... Kəlbəcərin işğalından sonra Böyük bəy başını tam itirmiş, onu bu oyuna salanlara lənətlər yağdırırdı. Onun xalqa  ümidli söz deməyə, inamlı  cavab verməyə üzü yox idi. Çünki bağışlanılmaz günah onun idi. Prezident olmağa razılıq verdiyinə görə də  o, çox peşman idi. Çünki Milli Məclisdə keçirilən iclasların necə böyük təhqirlə keçməsini görsə də heç nə deyə bilmir, yalnız siqareti-siqaretə calayardı. Arada demək istədiyi iradları isə heç kim  eşitmirdi.  Heç kim onu  Prezident kimi saya salmırdı. Heç kim ona Prezident kimi qulaq asmırdı. O, tam çaşqınlıq içərisində idi...  Xalqın ona olan inamı da artıq itmişdi. O,  öz işini bacarmadığından ölkəni bir neçə adam idarə eləyirdi...

Səmimiyyətlə desək, Böyük bəy Vətənini canından çox istəyirdi. O, hakimiyyətə gəlişilə tayfabazlığın, yerlibazlığın, qohumbazlığın, rüşvətin  qarşısını var gücü ilə almağa çalışırdı. Amma bacarmırdı. Ən böyük səhvi isə  uzun illər rəhbərlik təcrübəsi olan, dövlətçilik sahəsində uğurlu işlər görən, Odlar yurdunu heç də ondan az sevməyən, yüksək savada malik  adamlara "partokrat” damğası vumaqla işdən çıxarması, səriştəsiz, meydanda ucadan qışqıran, kobud, yalnız özünü düşünən, mütəxəssis olamaynları, xarici ölkələrin agenti olan adamları  onların yerinə qoyması idi.  Bu təsadüfi adamlar isə ölkəni talan eləyirdilər... Məmləkət gündən-günə  çökürdü. Bir tərəfdən də Böyük bəyin qonşularımızla, farslar və ruslarla çox kobud siyasət aparması, ölkədə  iqtisadi vəziyyətin dözülməz  olması, maliyyə gəliri olmaması ucbatından  güclü qoşun yaratmağın çətinliyi və digər səbəblərdən hakimiyyət  artıq tam laxlayırdı. Farslardan Cənubi Azərbaycanı, ruslardan Dərbəndi, gürcülərdən Borçalını, ermənilərdən İrəvanı, Göycə  mahalını, Zəngəzuru tələb eləməsi bu adamın siyasətdə  naşı, "piyada” olduğunu göstərirdi... O, tam başa düşürdü ki, tezliklə vətəndaş qırğını başlayacaq və bunun qarşısını almaq isə  mümkün olmayacaq. Çünki orduda bəzi komandirlər ona qarşı idi və qoşunları sərhəddən çıxararaq, Bakıya hücuma hazırlaşır, onu devirmək,  hətta öldürmək istəyirdilər... Ətrafında olan bir qrup satqın isə  "yanan odun üstünə benzin töküb” vəziyyəti daha da qızışdırırdılar...

... Böyük bəy də "Ölüm, ya olum” sualı qarşısında qalmışdı... İstəsə də, istəməsə də "Xalq-Heydər, Heydər- xalq” deyən  xalqın səsini eşidib,  hökmən  Heydər Əliyevi köməyə çağırmalıydı. Başqa çıxış yolu yox idi...

... Nəhayət, özündə təpər,  güc , qətiyyət tapan  Böyük  bəy dahi insana telefonla  zəng elədi. Onu Odlar yurdunun düşdüyü bu bəladan xilas etmək üçün köməyə çağırdı. Onun fiziki aradan götürülməməsinə, qorunmasına tam təminat verdi... Onların  bir saatlıq telefon  söhbəti artıq ümid işartısı yaratdı. Böyük şəxsiyyət bu işin necə çətin olduğunu bilsə də, Bakıya gəlməyə, ona köməklik eləməyə, qardaş qırğınınn qarşısını almağa razılaşdı...  Söz  verdi. Çünki onun öz canından çox istədiyi xalqı, Vətəni Odlar yurdu darda idi.

... Dahi rəhbər Naxçıvanda olduğu üç illik əziyyətləri arxada qoyaraq Bakıya gəlməklə Naxçıvan camaatını blokadadan, aclıqdan, iqtisadi çətinlikdən  çıxaracağına da  əmin idi. Azərbaycanda  görəcəyi işlərin də planı artıq onun beynində hazır idi. Hətta canı bahasına olsa da ölkəni düşdüyü ağır vəziyyətdən çıxarmalı, vətəndaş qırğınının qarşısını almalı, məmləkətə düşmən kəsilən ruslarla, farslarla da özünün böyük siyasəti ilə dil tapmalı, bir müddət vaxt udmaq üçün yenidən onlarla dostluq əlaqələri yaratmalıydı. O, çox böyük siyasətçi kimi başa düşürdü ki, başqa cür mümkün deyil. Ən əsas məqsəd isə Qarabağ müharibəsinin qarşısını almaq, atəşkəsə nail olmaqla xarici ölkələrdəki iş adamlarını, sahibkarları  inandıraraq doğma yurdumuza  gətirməklə dirçəlişə nail olmaq, güclü iqtisadiyyatla qüdrətli ordu yaratmaq və torpaqları geri almaq idi. Bu işlərin tezliklə reallaşacağına öz adı kimi inanırdı. Həmin ali məqsədini millətimizə, xalqımza inandırmaqçün  tez-tez bu atalar sözünü  deyirdi:  "Ağıl olan yerdə  gücə heç bir hacət  yoxdur”.

...Naxçıvandan  gələn təyyarə Bakı  Hava limanında  yerə endi. Bir  neçə dəqiqədən sonra dahi rəhbər trapda  göründü.  Buraya toplaşan insanların gurultulu səsləri eşidildi: " Millətin xilaskarı  gəldi! Xilaskara eşq olsun!” Minlərlə insan onu gül-çiçəklə, alqışlarla qarşıladı. Belə bir deyim var: "Xalqın öz liderinə məhəbbətinin qarşısını almaq istəyənlər, özləri də bilmədən bu məhəbbəti daha da alovlandırır və onların qəlblərində əbədi heykələ çevirməsinə yol açırlar”.

Ulu öndər "Mən həyatımın bundan sonrakı illərini xalqıma, onun xoş günlərinə bağışlamalıyam. Xalqımın əvvəlki əzəmətini, özünə inamını geri qaytarmalıyam. Bu xalq tarixlər boyu döyüşkən olub. O, hökmən öz gücünə inanmalı və tezliklə işğal altında olan torpaqlarını  geri qaytarmalıdır” fikrlərini beynindən keçirərək inamlı addımlarla trapdan düşən dahi rəhbər, özünəməxsus gülüşlə əlini yuxarı qaldırıb, hamı ilə salamlaşdı. Televiziyalar isə bu tarixi məqamı təkcə məmləkətə yox, bütün dünyaya  yaydı...

Artıq xalq dərindən nəfəs alaraq fikirləşirdi: "Ölkənin sahibi nəhayət, geri qayıtdı. Bu ölkə  bir daha parçalanmayacaq, vətəndaş qırğını olmayacaq. Azərbaycan həqiqətən müstəqil dövlət kimi öz sözünü hər zaman dünya ölkələri arasında layiqincə deyəcək. Onun üç rəngli bayrağı dünyanın hər yerində dalğalanacaq. Xalq öz gücünü, nəyə qadir olduğunu yenidən  hökmən  bəşəriyyətə sübut edəcək. Sübut  edəcək! İşğal altında olan torpaqlarını da tezliklə geri qaytaracaq!”...

 

Sumqayıt  şəhəri,

08-09 may  2022-ci il, bəzi əlavələr 24 yanvar 2023-cü ildə olub


скачать dle 12.1

Şərhlər