Ərdoğan Qara dənizdə dron hücumları ilə bağlı xəbərdarlıq etdi: "Qəbuledilməzdir"
Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Qara dənizdə ticarət gəmilərinə qarşı həyata keçirilən dron hücumları ilə bağlı ciddi xəbərdarlıq edib. Prezident, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin bölgədəki təhlükəsizlik üçün ciddi təhdidə çevrildiyini vurğulayıb.
Hücumların təfərrüatları
Hədəflənən gəmilər: Xəbərdarlıq Misirdən Rusiyaya doğru hərəkət edən "KAIROS" və "VIRAT" adlı ticarət gəmilərinə qarşı edilən dron hücumları ilə əlaqədar olub.
Hadisə yeri: Ərdoğan hücumların Türkiyənin Xüsusi İqtisadi Bölgəsində baş verməsini xüsusi qeyd edib.
Ərdoğanın açıqlaması və xəbərdarlığı
Nazirlər Kabinetinin iclasından sonra çıxış edən Prezident Ərdoğan bu hadisənin narahatlıq yaradan gərginliyin pik həddə çatmasının göstəricisi olduğunu bildirib:
"Rusiya-Ukrayna müharibəsi artıq Qara dənizdəki təhlükəsizliyi təhdid edən bir vəziyyətə gəlib çıxıb. Xüsusilə də öz Xüsusi İqtisadi Bölgəmizdə naviqasiya, insan həyatı və ətraf mühit təhlükəsizliyini təhdid edən bu hücumları heç bir şəkildə məqbul qəbul edə bilmərik. Bütün tərəflərə zəruri xəbərdarlıqları edirik."
Ərdoğan Türkiyənin bu prosesləri yaxından izlədiyini və müharibənin bitməsi istiqamətində lazım olan töhfəni verməyə hazır olduğunu hər fürsətdə vurğulayıb.
Türkiyənin mövqeyi
Bu hadisə ilə bağlı Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü də açıqlama yayaraq, ölkənin Qara dənizdəki gərginliyi yaxından izlədiyini və insidentin gəmiçilik təhlükəsizliyi, insan həyatı və ətraf mühit üçün ciddi risk yaratdığını vurğulayıb. Ankara, müharibənin yayılmasının qarşısını almaq və Türkiyənin iqtisadi maraqlarına zərər dəyməməsi üçün müvafiq tərəflərlə əlaqə saxlayır.
Beynəlxalq reaksiya və əks-səda
Prezident Ərdoğanın Qara dənizdə dron hücumları ilə bağlı xəbərdarlığı beynəlxalq ictimaiyyətdə, xüsusilə də müharibədə tərəf olan dövlətlərdə və Qara dəniz təhlükəsizliyi ilə maraqlanan qurumlarda müəyyən əks-sədaya səbəb oldu.
Rusiya və Ukrayna reaksiyaları
Rusiya: Rusiya rəsmiləri bu məsələ ilə bağlı birbaşa Türkiyə Prezidentinin xəbərdarlığına cavab verməkdən çəkinmiş, lakin ümumi mövqelərini dəyişməmişlər. Onlar ticarət gəmilərinə qarşı edilən hücumlarla bağlı məsuliyyəti dolayı yolla Ukraynanın üzərinə qoyaraq, Qara dənizdəki naviqasiya təhlükəsizliyini təmin etmək üçün özlərinin "zəruri addımlar" atdığını bildirirlər. Rusiya, Qara Dəniz Taxıl Sazişindən çıxdıqdan sonra bölgədəki hərbi aktivliyini artırıb və bu cür insidentlər üçün təməl yaradıb.
Ukrayna: Ukrayna tərəfi isə dron hücumlarının arxasında duran tərəf olduğunu rəsmən təsdiqləməsə də, rəsmilər tərəfindən verilən açıqlamalarda Rusiyanın dənizdəki blokadasına cavab olaraq bu cür əməliyyatların "qanuni" olduğu vurğulanır. Onlar Rusiyanı gəmiçilik üçün təhlükə yaratmaqda ittiham edir və beynəlxalq sularda bütün gəmilərin azad hərəkət etmək hüququnu müdafiə edirlər.
NATO və digər beynəlxalq qurumlar
NATO: Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı (NATO), üzvü olan Türkiyənin bu narahatlığını diqqətlə izlədiyini bildirib. NATO rəsmiləri Qara dənizin strateji əhəmiyyətini vurğulayaraq, dənizdəki hər hansı bir eskalasiyanın qarşısının alınmasının vacibliyini dilə gətiriblər. Onlar bütün tərəfləri beynəlxalq dəniz hüquqlarına riayət etməyə çağırır və Türkiyənin diplomatik səylərini dəstəkləyirlər.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT): BMT nümayəndələri hər iki tərəfi Qara dənizdəki ticarət yollarının təhlükəsizliyini qorumağa çağıraraq, bu cür insidentlərin qlobal ərzaq təhlükəsizliyi üçün yaratdığı riski xatırladıblar. Onlar gərginliyi azaltmaq və mümkün vasitəçilik üçün mövcud olduqlarını ifadə ediblər.
