18 May-Günün XRONİKASI

Tarix boyu 18 may günü həm Azərbaycanda, həm də dünyada mühüm siyasi, elmi, mədəni və ictimai hadisələrlə yadda qalıb. Bu tarix bir sıra tarixi dönüş nöqtələri, görkəmli şəxsiyyətlərin doğum və anım günləri ilə əlamətdardır.

Azərbaycanda 18 may tarixində baş verən hadisələr

Beynəlxalq Muzeylər Günü qeyd olunur

Hər il 18 may dünyada olduğu kimi Azərbaycanda da Beynəlxalq Muzeylər Günü kimi qeyd edilir. Bu gün 1977-ci ildə Beynəlxalq Muzeylər Şurasının qərarı ilə təsis olunub. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən muzeylərdə sərgilər, açıq qapı günləri və maarifləndirici tədbirlər keçirilir.

Azərbaycanın zəngin tarixini və milli-mədəni irsini qoruyan muzeylər arasında Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi və Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyi xüsusi yer tutur.

Azərbaycanın görkəmli elm və mədəniyyət xadimlərinin xatirə günləri

18 may tarixində Azərbaycanın müxtəlif elm, mədəniyyət və incəsənət nümayəndələrinin yubiley və anım tədbirləri də tez-tez keçirilir. Bu tarix ölkənin mədəni həyatında əlamətdar günlərdən biri hesab olunur.

Dünyada 18 may tarixində baş verən mühüm hadisələr

İlk dəfə Everest zirvəsinin fəthi üçün hazırlıqların başlanması

XX əsrdə dünyanın ən yüksək zirvəsi olan Everestə ekspedisiyalar məhz may aylarında aktiv mərhələyə keçib. 18 may tarixi də Himalay ekspedisiyalarının tarixində mühüm günlərdən biri kimi xatırlanır.

1804 – Napoleon Bonapart Fransa imperatoru elan edildi

18 may 1804-cü ildə Fransa Senatı tərəfindən Napoleon Bonapart imperator elan edildi. Bu hadisə Avropa tarixində yeni siyasi mərhələnin başlanğıcı hesab olunur. Napoleonun hakimiyyəti Avropanın siyasi xəritəsini dəyişdirən əsas hadisələrdən biri oldu.

1896 – İlk müasir avtomobil qəzası qeydə alındı

İngiltərədə baş verən hadisə tarixə ilk avtomobil qəzası kimi düşüb. Avtomobil sənayesinin yeni inkişaf etdiyi dövrdə bu hadisə yol təhlükəsizliyi anlayışının formalaşmasına təsir göstərdi.

1920 – Roma Papası II İohann Pavelin doğum günü

Katolik dünyasının ən nüfuzlu dini liderlərindən biri olan II İohann Pavel 18 may 1920-ci ildə Polşada dünyaya gəlib. O, XX əsrin ən təsirli dini və siyasi fiqurlarından biri sayılır.

1944 – Krım tatarlarının sürgünü başladı

Sovet rəhbərliyinin qərarı ilə minlərlə Krım tatarı doğma yurdlarından deportasiya edildi. Bu hadisə XX əsrin ən ağır humanitar faciələrindən biri hesab olunur.

1974 – Hindistan ilk nüvə sınağını keçirdi

18 may 1974-cü ildə Hindistan “Smiling Buddha” adlı ilk nüvə sınağını həyata keçirdi. Bununla da Hindistan nüvə dövlətləri sırasına daxil oldu.

1980 – Sent Helens vulkanı püskürdü

ABŞ-da yerləşən Sent Helens dağı vulkanının güclü püskürməsi nəticəsində onlarla insan həlak oldu, böyük ekoloji fəlakət yarandı. Bu hadisə müasir dövrün ən dağıdıcı vulkan püskürmələrindən biri sayılır.

1991 – Somali vətəndaş müharibəsində mühüm dönüş

1991-ci ilin 18 may tarixində Somali Respublikasının şimal bölgəsində Somalilandın müstəqilliyi elan edildi. Bu hadisə regionun siyasi tarixində mühüm dönüş nöqtəsi oldu.

18 mayda doğulan məşhur şəxslər

18 mayda vəfat edən tanınmış şəxslər

18 may tarixi dünya tarixində mühüm siyasi qərarlar, faciələr, elmi nailiyyətlər və mədəni hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün həm də bəşəriyyətin keçmişindən dərs çıxarmaq, tarixi yaddaşı qorumaq baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Gülnarə SAF