Bilman İSAQ

8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü: Tarixi, əhəmiyyəti və qadınların cəmiyyətdə rolu

Hər il 8 mart tarixində dünyanın bir çox ölkəsində Beynəlxalq Qadınlar Günü qeyd olunur. Bu gün qadınların cəmiyyətdəki rolunu, onların hüquqları uğrunda apardıqları mübarizəni və əldə etdikləri nailiyyətləri xatırladan xüsusi bir gündür. 8 mart yalnız bayram deyil, həm də qadınların sosial, siyasi və iqtisadi hüquqları uğrunda mübarizəsinin simvoludur.

Beynəlxalq Qadınlar Gününün tarixi XX əsrin əvvəllərinə gedib çıxır. Sənaye inqilabının təsiri ilə qadınlar fabriklərdə və müxtəlif sahələrdə işləməyə başladıqdan sonra onların əmək hüquqları, iş şəraiti və sosial müdafiəsi məsələləri gündəmə gəldi.

1908-ci ildə ABŞ-da minlərlə qadın daha yaxşı əmək şəraiti, qısa iş saatları və səsvermə hüququ tələb edərək etiraz aksiyası keçirdi. Bu hadisə qadın hüquqları hərəkatının inkişafında mühüm rol oynadı.

1910-cu ildə Danimarkanın paytaxtı Kopenhagendə keçirilən Beynəlxalq Sosialist Qadınlar Konfransında alman siyasətçisi və qadın hüquqları müdafiəçisi Clara Zetkin bütün dünyada qadınların hüquqlarına diqqət çəkmək üçün xüsusi gün təsis edilməsini təklif etdi. Bu təklif böyük dəstək qazandı və beləliklə, Beynəlxalq Qadınlar Gününün əsası qoyuldu.

1975-ci ildə isə United Nations (BMT) 8 mart tarixini rəsmi olaraq Beynəlxalq Qadınlar Günü kimi qeyd etməyə başladı. Bundan sonra bu gün qlobal səviyyədə qeyd olunan əlamətdar tarixlərdən birinə çevrildi.

Tarix boyu qadınlar cəmiyyətin inkişafında mühüm rol oynayıblar. Elm, siyasət, incəsənət, təhsil və iqtisadiyyat sahələrində qadınların fəaliyyəti insanlığın tərəqqisinə böyük töhfə verib.

Müasir dövrdə qadınlar dövlət idarəçiliyində, biznesdə, elmdə və digər sahələrdə fəal iştirak edirlər. Bir çox ölkələrdə gender bərabərliyinin təmin olunması istiqamətində mühüm addımlar atılır.

Azərbaycanda qadınlar tarixən cəmiyyətin fəal üzvləri olub. Xüsusilə XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan qadınlarının maariflənməsi və ictimai həyatda iştirakı artmağa başladı.

1918-ci ildə qurulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması dövründə Azərbaycan qadınlarına seçki hüququ verilməsi Şərq dünyasında mühüm tarixi hadisə idi. Bu addım qadınların hüquqlarının tanınması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyırdı.

Bu gün Azərbaycanda qadınlar elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət və dövlət idarəçiliyi sahələrində mühüm vəzifələrdə çalışırlar və ölkənin inkişafına öz töhfələrini verirlər.

Beynəlxalq Qadınlar Günü yalnız qadın hüquqları ilə bağlı məsələləri xatırlatmaq deyil, həm də analara, bacılara, qızlara və bütün qadınlara hörmət və minnətdarlıq bildirmək günüdür. Bu tarixdə insanlar qadınlara sevgi və ehtiramlarını ifadə edir, onların cəmiyyətdəki əvəzsiz rolunu qeyd edirlər.

Qadınlar ailənin dayağı, cəmiyyətin inkişafının mühüm hərəkətverici qüvvələrindən biridir. Onların zəhməti, qayğısı və fədakarlığı hər zaman yüksək qiymətləndirilməlidir.

8 mart tarixi dünyada qadınların hüquqlarının müdafiəsi, onların cəmiyyət həyatında daha fəal iştirakının təşviqi və gender bərabərliyinin təmin olunması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu gün qadınların nailiyyətlərini qeyd etmək, onların hüquqlarını qorumaq və gələcək nəsillər üçün daha bərabər bir cəmiyyət qurmaq məqsədini xatırladır.