GunAz.az bildirir ki, 01 yanvar həm Azərbaycanda, həm də dünyada mühüm tarixi hadisələrlə zəngin bir gündür. Sizin üçün bu məlumatları kateqoriyalar üzrə təqdim edirik:
Azərbaycanda baş verən mühüm hadisələr
Yeni İl Bayramı: Azərbaycan xalqı ilin ilk gününü rəsmi bayram kimi qeyd edir.
Azərbaycan Əlifbası Günü (keçmiş): 2001-ci il yanvarın 1-dən etibarən Azərbaycanda tam olaraq Latın qrafikalı əlifbaya keçid prosesi sürətlənmişdir (Rəsmi Əlifba Günü 1 avqust olsa da, tətbiqi bu tarixlə sıx bağlıdır).
Sosial İslahatlar: Adətən Azərbaycan dövriyyəsində yeni qanunlar, minimum əməkhaqqı artımları və pensiya islahatları məhz 1 yanvar tarixindən etibarən qüvvəyə minir.
Dünyada baş verən tarixi hadisələr
Siyasi və Coğrafi Dəyişikliklər
1801 — Böyük Britaniya Krallığı və İrlandiya Krallığı birləşdi: "Böyük Britaniya və İrlandiya Birləşmiş Krallığı" yarandı.
1901 — Avstraliya İttifaqı yarandı: Avstraliya Britaniya imperiyası daxilində dominion statusu aldı.
1959 — Kuba İnqilabı: Fidel Kastronun rəhbərlik etdiyi qüvvələr diktator Batistanı devirdi və Kuba İnqilabı qələbə çaldı.
1993 — Çexoslovakiya parçalandı: Dövlət dinc yolla iki müstəqil respublikaya — Çexiya və Slovakiyaya bölündü.
Elm, texnologiya və iqtisadiyyat
1801 — Serera kəşf edildi: İtalyan astronom Cüzeppe Piazzi tərəfindən ilk asteroid (indi cırtdan planet sayılır) kəşf olundu.
1983 — İnternetin doğulması: ARPANET rəsmi olaraq TCP/IP protokoluna keçdi. Bu tarix müasir İnternetin başlanğıcı hesab olunur.
1999/2002 — Avro zonası: 1999-cu ildə Avro qeyri-nağd dövriyyəyə girdi, 2002-ci ilin 1 yanvarında isə nağd Avro əskinasları dövriyyəyə buraxıldı.
Bu gün doğulan məşhurlar
Nəriman Nərimanov (1870): Azərbaycanın görkəmli dövlət xadimi, yazıçı və həkim.
Xəlil Rza Ulutürk (1932): Azərbaycanın xalq şairi, istiqlal mücadiləsinin simalarından biri.
Səyavuş Aslan (1935): Azərbaycanın görkəmli teatr və kino aktyoru, Xalq artisti.
- Maraqlı Fakt: Yanvar ayı adını Roma tanrısı Yanusa (Janus) borcludur. Yanus ikiüzlü tanrıdır; onun bir üzü keçmişə, digər üzü isə gələcəyə baxır. Bu, yeni ilin başlanğıc simvolizmini ifadə edir.
Gülnarə SAF
