Son illərdə iqlim dəyişiklikləri fonunda qış mövsümləri nisbətən mülayim keçsə də, hava proqnozu mütəxəssisləri bu ilin qışının son 46 ildə görülməmiş dərəcədə sərt, soyuq və bol qarlı olacağını proqnozlaşdırırlar. Hətta bəzi meteoroloqlar bu qarşıdan gələn qışa simvolik olaraq "Əsrin Qışı" adını verirlər.
Nə Üçün Bu Qış Fərqli Olacaq?
Bu proqnozun əsasında dayanan bir neçə ciddi elmi faktor mövcuddur:
Sakit Okeanda La-Ninya Təsiri: Sakit Okeanın ekvatorial hissəsində suyun səthinin soyuması ilə xarakterizə olunan La-Ninya hava axınları modelinin bu qış daha güclü olması gözlənilir. Tarixi müşahidələr göstərir ki, güclü La-Ninya hadisələri Şimali Amerikada və Avropanın böyük hissəsində daha soyuq və nəmli hava şəraitinə səbəb olur.
Qütb Vorteksinin Zəifləməsi: Qütb Vorteksi (Polyar Burulğan) Arktik ətrafında soyuq havanı saxlayan geniş sahəli hava axınları sistemidir. Bəzi proqnozlara görə, bu il Vorteksin daha zəif və qeyri-sabit olması ehtimalı var. Bu zəifləmə Arktikadan gələn son dərəcə soyuq hava kütlələrinin daha cənub enliklərə, o cümlədən bizim bölgəyə də enməsinə şərait yaradacaq.
Günəş Aktivliyinin Minimumu: Günəş ləkələrinin sayının minimuma enməsi ilə müşahidə olunan aşağı günəş aktivliyi dövrü də Yerdəki hava şəraitinə təsir edir. Tarixən, bu cür dövrlər Avropada və Asiyanın bəzi hissələrində daha soyuq qışlarla əlaqələndirilmişdir.
Nə Gözlənilir?
Meteoroloji modellər, xüsusilə yanvar və fevral aylarında, temperaturun normadan xeyli aşağı düşəcəyini və güclü, davamlı qar yağışları ehtimalının yüksək olduğunu göstərir.
Uzunmüddətli Soyuqlar: Adətən müşahidə etdiyimiz qısa müddətli şaxtalı dövrlərdən fərqli olaraq, "Əsrin Qışı" dövründə soyuq hava kütlələrinin bölgəmizdə daha uzun müddət qalacağı proqnozlaşdırılır.
Kommunal Xidmətlər üçün Sınaq: Bol qar və buzlanma ehtimalı nəqliyyat, energetika və kommunal xidmətlərin fəaliyyəti üçün ciddi sınaq olacaqdır. Hökumət qurumları və əlaqədar təşkilatlar artıq hazırlıq işlərinə başlayıblar.
Əhaliyə Tövsiyələr
Qarşıdan gələn sərt qışa hazır olmaq üçün hər kəs öz tədbirlərini görməlidir:
1.Ehtiyat Tədarükü: Evdə əlavə isitmə vasitələrinin işlək vəziyyətdə olduğundan əmin olun, ehtiyat qida və su tədarükü edin.
2.Geyim: Mütləq şəkildə qatı, isti və su keçirməyən geyimlərə, xüsusilə də yüksək keyfiyyətli qış ayaqqabılarına üstünlük verin.
3.Avtomobilin Hazırlanması: Avtomobillərin şinləri qış şinləri ilə əvəz edilməli, antifriz səviyyəsi yoxlanılmalı və zəruri avadanlıq (qayçı, qəza dəsti) təmin edilməlidir.
"Əsrin Qışı" proqnozu həm media, həm də ictimaiyyət arasında böyük maraq doğurub. Son 46 ildə belə bir sərt qışla qarşılaşmamış nəsillər üçün bu, həm təbiətin gücünü bir daha xatırladacaq, həm də gərgin keçəcək bir mövsüm olacaq.
İlhamə Abadova
