İlhamə ABADOVA
Cümə günü həm etimoloji (dilçilik), həm də dini və mədəni baxımdan çox dərin mənalara sahibdir. Gəlin bu mənaları bir neçə əsas bənddə nəzərdən keçirək:
1. Dilçilik Baxımından (Etimologiya)
"Cümə" sözü ərəb mənşəli "cəmuə" kökündən gəlir. Bu kök "toplanmaq", "bir araya gəlmək" və ya "birləşmək" mənalarını verir. Həftənin bu günü insanların ibadət üçün bir yerə toplaşması səbəbindən bu adı almışdır.
2. İslam Dinində Əhəmiyyəti
İslam aləmində cümə günü "həftəlik bayram" hesab olunur. Bu günün bir neçə mənəvi xüsusiyyəti var:
-Toplanma Günü: Müsəlmanların məscidlərdə toplaşaraq birlikdə Cümə namazı qıldıqları gündür. Bu, sosial həmrəyliyi və bərabərliyi simvolizə edir.
-Yaradılışın Tamamlanması: İslami rəvayətlərə görə, Hz. Adəm məhz cümə günü yaradılmış və həmin gün cənnətə daxil edilmişdir.
-Duaların Qəbulu: Cümə günündə "Saat-i İcabə" (duaların mütləq qəbul olunduğu an) adlı xüsusi bir vaxt diliminin olduğuna inanılır.
3. Tarixi və Mədəni Məna
İslamdan əvvəl ərəblər bu günü "Arubə" adlandırırdılar. Lakin İslamın gəlişi ilə bu gün birlik və bərabərlik rəmzinə çevrildi. Bir çox şərq ölkələrində cümə günü həftəlik istirahət günü kimi qəbul edilir.
Sahə | Mənası |
Söz mənası | Toplanmaq, bir araya gəlmək |
Dini statusu | Həftəlik bayram, ibadət günü |
Sosial mənası | Həmrəylik, görüşmə və birlik |
Cümə günü həm də təmizlik (qüsl almaq), gözəl ətir vurmaq və yaxınları ziyarət etmək kimi xeyirli əməllərlə assosiasiya olunur.
