2 iyun tarixi həm dünya, həm də Azərbaycan tarixində müxtəlif siyasi, hərbi, elmi və mədəni hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün baş vermiş hadisələr bəşəriyyətin inkişafına təsir göstərən mühüm dönüş nöqtələri kimi tarix səhifələrində öz yerini tutub. 1918-ci il iyunun 2-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ilk dövrlərində dövlət idarəçiliyinin təşkili istiqamətində mühüm addımlar atılırdı. Cəmi bir neçə gün əvvəl müstəqilliyini elan etmiş gənc respublika dövlət institutlarının formalaşdırılması və beynəlxalq münasibətlərin qurulması prosesini davam etdirirdi. Həmin dövrdə Azərbaycanın siyasi rəhbərliyi ölkənin ərazi bütövlüyünü qorumaq və dövlətçilik ənənələrini yaratmaq üçün ciddi fəaliyyət göstərirdi.
Azərbaycanda 2 İyunda Anadan Olan Görkəmli Şəxsiyyətlər
2 iyun tarixində Azərbaycanın mədəniyyət və incəsənət sahəsində tanınmış simaları da dünyaya gəlib.
1931-ci ildə Azərbaycanın tanınmış xanəndələrindən biri, Xalq artisti Mobil Əhmədov anadan olub. O, milli musiqi sənətinin inkişafında mühüm xidmətlər göstərib.
1957-ci il iyunun 2-də Azərbaycanın tanınmış müğənnisi, Xalq artisti Şahnaz Haşımova Gəncə şəhərində dünyaya gəlib. Uzun illər ərzində milli musiqimizin təbliğində və mədəniyyətimizin inkişafında mühüm rol oynayıb.
Azərbaycanda 2 İyunda Vəfat Edən Görkəmli Şəxsiyyətlər
1979-cu il iyunun 2-də Azərbaycan kino sənətinin görkəmli nümayəndələrindən biri, məşhur rejissor Hüseyn Seyidzadə vəfat edib. Onun ərsəyə gətirdiyi “O olmasın, bu olsun”, Qayınana, Dəli Kür və digər filmlər Azərbaycan kino tarixinin qızıl fonduna daxil edilib.
2013-cü il iyunun 2-də Azərbaycanın və SSRİ-nin Xalq rəssamı, dünya şöhrətli sənətkar Toğrul Nərimanbəyov Fransada vəfat edib. Onun əsərləri dünyanın bir çox muzey və kolleksiyalarında qorunur. Rəssam Azərbaycan təsviri sənətinin beynəlxalq aləmdə tanınmasına böyük töhfələr verib.
Azərbaycan tarixində 2 iyun müxtəlif dövrlərdə elm, mədəniyyət və dövlətçilik sahələrində xidmətləri olan şəxslərin fəaliyyəti ilə də yadda qalıb. Bu tarix Azərbaycanın müstəqillik dövründə dövlət quruculuğu prosesinin davam etdiyi günlərdən biri kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda ölkəmizin ictimai-siyasi həyatında mühüm rol oynamış bir sıra ziyalıların və elm adamlarının fəaliyyətləri bu tarixlə müxtəlif formalarda əlaqələndirilir.
1946-cı il iyunun 2-də İtaliyada keçirilən referendumun nəticələrinə əsasən ölkədə monarxiya ləğv edildi və respublika idarəetmə sistemi yaradıldı. Bununla da İtaliya tarixində yeni siyasi mərhələ başladı.
1953-cü il iyunun 2-də Böyük Britaniya tarixinin ən əlamətdar hadisələrindən biri baş verdi. Gənc şahzadə II Elizabetin tacqoyma mərasimi keçirildi. Tədbir ilk dəfə olaraq televiziya vasitəsilə geniş auditoriyaya nümayiş etdirildi və milyonlarla insan tərəfindən izlənildi. Elizabeth II dünya tarixinin ən uzun hakimiyyət sürən monarxlarından biri oldu.
1966-cı il iyunun 2-də ABŞ-ın "Surveyor 1" kosmik aparatı Ay səthinə uğurlu eniş etdi. Bu hadisə insanlığın Ayın fəthi istiqamətində atdığı mühüm addımlardan biri hesab olunur və sonradan həyata keçirilən Ay missiyalarının əsasını qoydu.
1979-cu il iyunun 2-də Roma Papası Pope John Paul II ilk dəfə doğma vətəni Polşaya səfər etdi. Bu səfər Şərqi Avropada siyasi proseslərə təsir göstərən mühüm hadisələrdən biri kimi qiymətləndirilir.
1992-ci il iyunun 2-də Danimarka Avropa İttifaqının Maastricht Müqaviləsini referendum yolu ilə rədd etdi. Bu qərar Avropanın inteqrasiya prosesində ciddi müzakirələrə səbəb oldu və sonrakı siyasi dəyişikliklərə təsir göstərdi.
1995-ci il iyunun 2-də Azərbaycan Respublikasında dövlət quruculuğu prosesinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm islahatlar həyata keçirilirdi. Müstəqilliyin ilk illərində ölkənin iqtisadi və siyasi sabitliyinin təmin olunması üçün ardıcıl tədbirlər görülürdü.
2003-cü il iyunun 2-də Avropa Kosmik Agentliyinin "Mars Express" missiyası Mars planetinin tədqiqi məqsədilə orbitə göndərildi. Bu layihə sonrakı illərdə qırmızı planet haqqında mühüm elmi məlumatların əldə edilməsinə imkan yaratdı.
2014-cü il iyunun 2-də Hindistanın Telanqana ştatı rəsmi olaraq yaradıldı və ölkənin 29-cu ştatı oldu. Bu hadisə Hindistanın inzibati tarixində mühüm dəyişikliklərdən biri hesab edilir.
2022-ci il iyunun 2-də Azərbaycan və region ölkələri arasında nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində yeni layihələrin müzakirəsi aparılırdı. Xüsusilə Orta Dəhliz layihəsi Azərbaycanın beynəlxalq tranzit mərkəzi kimi rolunun güclənməsinə xidmət edirdi.
2 İyunda Anadan Olan Görkəmli Şəxsiyyətlər
1724-cü ildə alman filosofu Immanuel Kant dünyaya gəlib. Onun fəlsəfi ideyaları müasir Avropa düşüncəsinin formalaşmasına böyük təsir göstərib.
1740-cı ildə fransız yazıçısı Donatien Alphonse François anadan olub.
1904-cü ildə Amerika kino sənayesinin tanınmış simalarından Johnny Weissmuller doğulub. O, həm Olimpiya çempionu, həm də Tarzan obrazının ən məşhur ifaçılarından biri kimi tarixə düşüb.
1922-ci ildə türk ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən Orhan Kemal anadan olub.
1941-ci ildə amerikalı müğənni və bəstəkar Charlie Watts dünyaya gəlib.
2 İyunda Vəfat Edən Tanınmış Şəxslər
1882-ci ildə İtaliya azadlıq hərəkatının liderlərindən biri olan Giuseppe Garibaldi vəfat edib.
1961-ci ildə Nobel mükafatı laureatı, məşhur yazıçı Ernest Hemingway həyatını itirib. Onun əsərləri dünya ədəbiyyatının klassik nümunələri sırasında yer alır.
1987-ci ildə ispaniyalı gitara ustası Andrés Segovia vəfat edib.
Tarix göstərir ki, 2 iyun müxtəlif ölkələr və xalqlar üçün mühüm hadisələrin baş verdiyi, dünya siyasətinə, elminə və mədəniyyətinə təsir edən qərarların qəbul olunduğu əlamətdar günlərdən biridir. Bu günün yadda qalan hadisələri keçmişi anlamağa və tarixi proseslərin inkişaf istiqamətlərini qiymətləndirməyə imkan verir.
Gülnarə SAF
