28 may tarixi həm Azərbaycan, həm də dünya tarixində mühüm siyasi, elmi, mədəni və ictimai hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün xüsusilə Azərbaycan xalqı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Çünki 1918-ci ilin 28 mayında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan olunaraq müsəlman Şərqində ilk demokratik parlamentli respublikanın əsası qoyulub. 

Azərbaycanda 28 Mayda Baş Vermiş Tarixi Hadisələr

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması – 1918

1918-ci il mayın 28-də Tiflisdə Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən İstiqlal Bəyannaməsi qəbul edildi və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradıldığı elan olundu. Bununla da Azərbaycan xalqı uzun illərdən sonra yenidən müstəqil dövlət qurdu. 

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti:

Cəmi 23 ay fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, AXC Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixinin əsasını formalaşdırdı. 

28 May – Müstəqillik Günü

Azərbaycan Respublikasında 28 May rəsmi dövlət bayramı – Müstəqillik Günü kimi qeyd olunur. Bu tarix Azərbaycan xalqının azadlıq və dövlətçilik iradəsinin simvoludur. 

Bakı Dövlət Universitetinin yaradılmasına aparan proseslər

AXC dövründə milli təhsil siyasətinin əsası qoyuldu və 1919-cu ildə Bakı Dövlət Universiteti yaradıldı. Bu prosesin ideoloji təməli məhz 1918-ci ilin müstəqillik qərarından sonra formalaşdı. 

Azərbaycanda 28 Mayda Doğulan Tarixi Şəxsiyyətlər

Əlimərdan bəy Topçubaşov (1863)

Azərbaycan diplomatiyasının banilərindən biri, AXC Parlamentinin sədri olmuş Əlimərdan bəy Topçubaşov 28 may tarixində anadan olub. O, Paris Sülh Konfransında Azərbaycan nümayəndə heyətinə rəhbərlik edib və ölkənin beynəlxalq tanınması istiqamətində mühüm fəaliyyət göstərib.

Mirzə Bala Məmmədzadə (1898)

Publisist, ictimai-siyasi xadim və Azərbaycan mühacirət mətbuatının tanınmış nümayəndələrindən olan Mirzə Bala Məmmədzadə 28 mayda dünyaya gəlib.

Azərbaycanda 28 Mayda Vəfat Edən Tarixi Şəxsiyyətlər

Fətəli xan Xoyski (1920)

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ilk baş naziri olmuş Fətəli xan Xoyski 1920-ci ilin mayında Tiflisdə erməni terrorçuları tərəfindən qətlə yetirilib. O, Azərbaycan dövlətçiliyinin qurulmasında mühüm rol oynayan siyasi liderlərdən biri idi.

Məmməd Əmin Rəsulzadənin istiqlal ideyası

Azərbaycanın istiqlal mübarizəsinin lideri olan Məmməd Əmin Rəsulzadənin “Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz!” fikri 28 May ruhunun əsas simvollarından hesab olunur. Onun 1953-cü ildə xalqa etdiyi radio müraciəti bu gün də tarixi sənəd kimi qiymətləndirilir. 

Məmməd Əmin Rəsulzadə

Dünyada 28 Mayda Baş Vermiş Tarixi Hadisələr

Konstantinopolun süqutu – 1453

1453-cü ilin 28 mayında Osmanlı ordusu Bizans imperiyasının paytaxtı Konstantinopolu mühasirəyə aldı. Şəhər ertəsi gün fəth edildi və bununla Bizans imperiyası tarixə qovuşdu.

Ermənistanın Birinci Respublikasının elan edilməsi – 1918

1918-ci ilin 28 mayında Ermənistanın Birinci Respublikası yaradıldı.

Nepal Respublikasının elan olunması – 2008

2008-ci ilin 28 mayında Nepal rəsmən monarxiyadan imtina edərək respublika elan edildi.

“SpaceX”in ilk uğurlu kosmik buraxılışı – 2008

Amerikanın SpaceX şirkəti 2008-ci ilin mayında “Falcon 1” raketi ilə ilk uğurlu orbital uçuşunu həyata keçirdi. Bu hadisə özəl kosmik sənayedə dönüş nöqtəsi hesab olunur.

28 Mayda Dünyaya Gələn Məşhurlar

İan Fleming (1908)

Məşhur “James Bond” obrazının müəllifi, britaniyalı yazıçı.

Kylie Minogue (1968)

Avstraliyalı dünya şöhrətli pop müğənnisi və aktrisa.

28 Mayda Vəfat Edən Məşhurlar

Maya Plisetskaya (2015)

Dünya şöhrətli rus balerinası və xoreoqraf.

28 May Azərbaycan tarixində yalnız bayram günü deyil, milli dövlətçilik düşüncəsinin və azadlıq ideyasının təntənəsidir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulması xalqımızın siyasi iradəsinin, milli həmrəyliyinin və müstəqil yaşamaq əzminin ən parlaq nümunəsi kimi tarixdə qalır. Bu gün həm də dünya tarixində mühüm siyasi dəyişikliklərin, mədəni hadisələrin və böyük şəxsiyyətlərin yadda qalan tarixidir.

Gülnarə SAF