01 Aprel-Günün XRONİKASI

Tarix boyu hər gün özündə müxtəlif mühüm hadisələri, dönüş nöqtələrini və yadda qalan anları ehtiva edir. 1 aprel də həm Azərbaycanda, həm də dünyada baş vermiş əlamətdar hadisələrlə zəngin günlərdən biridir. Bu tarix müxtəlif sahələrdə – siyasət, elm, mədəniyyət və hərb tarixində mühüm izlər buraxmışdır.

Azərbaycanda baş vermiş hadisələr

1 aprel tarixi Azərbaycan üçün daha çox müasir dövrdə müxtəlif ictimai və iqtisadi hadisələrlə yadda qalmışdır. Bu tarixdə ölkədə müxtəlif islahatların həyata keçirilməsi, yeni layihələrin başlanması və sosial-iqtisadi inkişafla bağlı qərarların qəbul edilməsi qeydə alınmışdır.
Müstəqillik dövründə Azərbaycan beynəlxalq aləmdə mövqeyini gücləndirmək, iqtisadiyyatını inkişaf etdirmək və regionda sabitliyi qorumaq istiqamətində mühüm addımlar atmışdır. Bu baxımdan 1 aprel tarixində də müxtəlif səviyyələrdə keçirilən görüşlər, imzalanan sənədlər və həyata keçirilən layihələr ölkənin inkişaf prosesinin bir hissəsi kimi dəyərləndirilə bilər.

Dünyada baş vermiş mühüm hadisələr

1572 – “Dilənçilər dənizçiləri”nin qələbəsi
Niderlandın azadlıq mübarizəsi tarixində mühüm hadisələrdən biri 1572-ci il aprelin 1-də baş verdi. “Sea Beggars” (Dilənçi dənizçilər) adlanan üsyançılar Brielle şəhərini ələ keçirərək İspan hakimiyyətinə qarşı mübarizədə dönüş nöqtəsi yaratdılar.
1778 – Oliver Pollock tərəfindən dollar işarəsinin istifadəsi
ABŞ-da dollar işarəsinin ($) ilk dəfə istifadə edildiyi tarix kimi 1 aprel qeyd olunur. Bu simvol sonradan dünya iqtisadiyyatının ən tanınmış işarələrindən birinə çevrildi.
1873 – Sergey Raxmaninov anadan olub
Dünya musiqi tarixinin görkəmli nümayəndələrindən olan rus bəstəkarı və pianoçu Sergey Raxmaninov 1 aprel tarixində dünyaya gəlib. Onun əsərləri bu gün də klassik musiqi sevərləri tərəfindən böyük maraqla dinlənilir.
1933 – Nazi Boycott of Jewish Businesses başlanması
Almaniyada nasist rejimi tərəfindən yəhudi müəssisələrinə qarşı boykot kampaniyası başlandı. Bu hadisə sonradan daha geniş miqyaslı təqiblərin və Holocaust faciəsinin ilkin mərhələlərindən biri kimi tarixə düşdü.
1976 – Apple şirkətinin yaradılması
1 aprel 1976-cı ildə Steve Jobs, Steve Wozniak və Ronald Wayne tərəfindən Apple şirkəti təsis olundu. Bu hadisə müasir texnologiya tarixində yeni dövrün başlanğıcı hesab olunur.
2001 – Niderlandda eynicinsli nikahların leqallaşdırılması
Niderland dünyada eynicinsli nikahları rəsmi şəkildə tanıyan ilk ölkə oldu. Bu qərar insan hüquqları sahəsində mühüm addım kimi qiymətləndirildi.

1 Aprel – Gülüş Günü

1 aprel həm də dünyada qeyri-rəsmi olaraq “Aprel Fools’ Day” – Gülüş Günü kimi qeyd olunur. Bu gün insanlar bir-birinə zarafatlar edir, əyləncəli xəbərlər yayılır və mediada xüsusi yumoristik materiallar hazırlanır. Bu ənənənin yaranma tarixi tam dəqiq bilinməsə də, onun Avropada formalaşdığı güman edilir.

1 aprel tarixi həm ciddi tarixi hadisələr, həm də əyləncəli ənənələrlə yadda qalan günlərdən biridir. Bu gün bizə tarixdən dərs çıxarmağı, eyni zamanda həyatın gülüş və pozitiv tərəflərini də unutmamağı xatırladır. Keçmişin izləri ilə bu günün reallıqları arasında əlaqə qurmaq isə cəmiyyətlərin inkişafında mühüm rol oynayır.