28 MART-Günün XRONİKASI

Tarix hər gün yeni hadisələrlə yadda qalır. 28 mart da həm Azərbaycan, həm də dünya tarixində mühüm siyasi, hərbi və ictimai proseslərlə zəngin günlərdən biri kimi seçilir. Bu tarix müxtəlif dövrlərdə baş verən hadisələr vasitəsilə bəşəriyyətin inkişaf mərhələlərini əks etdirir.

Azərbaycanda 28 mart: təhlükəsizlik və diplomatiya günü

28 mart Azərbaycanda xüsusi əhəmiyyət daşıyan günlərdən biridir. Bu tarix ölkədə Milli Təhlükəsizlik orqanları əməkdaşlarının peşə bayramı kimi qeyd olunur. Bu ənənənin əsası 1997-ci ildə qoyulub. 
Tarixin kökləri isə daha qədimdir. Belə ki, 1919-cu ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Hərbi Nazirliyin tərkibində kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat strukturları yaradılmış, bu isə müasir təhlükəsizlik sisteminin formalaşmasının başlanğıcı olmuşdur. 
Bundan əlavə, 28 mart Azərbaycan diplomatiyası üçün də əlamətdar tarixdir.
-1992-ci ildə Azərbaycan ilə Suriya arasında diplomatik münasibətlər qurulub, bu da ölkənin beynəlxalq əlaqələrinin genişlənməsi istiqamətində mühüm addımlardan biri sayılır. Bu faktlar göstərir ki, 28 mart Azərbaycan üçün həm təhlükəsizlik sisteminin inkişafı, həm də beynəlxalq arenada mövqeyin möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli gündür.

Dünya tarixində 28 mart: müharibələr, siyasi qərarlar və texnoloji inkişaf

Siyasi və hərbi hadisələr

28 mart dünya tarixində bir sıra mühüm siyasi və hərbi hadisələrlə yadda qalıb:
-1939-cu ildə Madridin tutulması ilə İspaniya vətəndaş müharibəsi faktiki olaraq başa çatdı və Avropada yeni siyasi mərhələ başladı. 
-1946-cı ildə ABŞ-da Acheson–Lilienthal hesabatı təqdim edildi, bu sənəd nüvə enerjisinin beynəlxalq nəzarəti ideyasını irəli sürürdü. 
-1959-cu ildə Çin hökuməti Tibetdə mövcud idarəetməni ləğv etdi, bu isə regionda uzunmüddətli siyasi gərginliyin əsasını qoydu. Bu hadisələr göstərir ki, 28 mart beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm dönüş nöqtələrinin baş verdiyi tarixlərdən biridir.

Fəlakətlər və faciələr

Tarixdə bu gün həm də təbii və texnogen fəlakətlərlə yadda qalıb:
-1965-ci ildə Çilidə baş verən güclü zəlzələ yüzlərlə insanın həyatına son qoydu. 
-1970-ci ildə Türkiyədə baş verən zəlzələ minə yaxın insanın ölümünə səbəb oldu. 
-1979-cu ildə ABŞ-da Three Mile Island AES-də qəza baş verdi və bu hadisə nüvə təhlükəsizliyi sahəsində ciddi dəyişikliklərə yol açdı. Bu hadisələr insanlığın texnologiya və təbiət qarşısında nə qədər həssas olduğunu bir daha xatırladır.

İctimai və sosial hadisələr

28 mart həm də ictimai etirazlar və sosial dəyişikliklərlə yadda qalıb:
-1963-cü ildə ABŞ-da tələbə etirazları vətəndaş hüquqları hərəkatının güclənməsinə təkan verdi. 
-2006-cı ildə Fransada milyonlarla insanın iştirakı ilə etiraz aksiyaları keçirildi, bu aksiyalar əmək qanunvericiliyi ilə bağlı hökumət planlarına qarşı idi. Bu hadisələr cəmiyyətlərin öz hüquqları uğrunda mübarizə aparmaq əzmini nümayiş etdirir.

Elm və texnologiya sahəsində yeniliklər

-1797-ci ildə ilk paltaryuyan maşının patentləşdirilməsi məişət texnologiyalarında mühüm dönüş nöqtəsi hesab olunur. 
-2001-ci ildə Afinada beynəlxalq hava limanının açılması nəqliyyat infrastrukturunun inkişafında mühüm addım idi. Bu kimi yeniliklər insan həyatının rahatlaşmasına və qloballaşmanın sürətlənməsinə səbəb olub.

Tarixi şəxsiyyətlər və yadda qalan hadisələr

28 mart həm də bir sıra tanınmış şəxslərlə bağlı yadda qalıb:
-Bu tarixdə məşhur yazıçı və Nobel mükafatı laureatı Mario Vargas Llosa anadan olub. 
-ABŞ-ın keçmiş prezidenti Dwight D. Eisenhower məhz bu gün vəfat edib. Bu kimi şəxslər dünya tarixində öz izlərini qoymuş mühüm fiqurlardır.
28 mart tarixi həm Azərbaycan, həm də dünya üçün müxtəlif istiqamətlərdə mühüm hadisələrlə zəngindir. Bu gün:
-Azərbaycanda təhlükəsizlik sisteminin əsaslarının qoyulduğu və dövlətçilik ənənələrinin gücləndiyi,
-Dünyada isə siyasi dəyişikliklər, texnoloji yeniliklər və ictimai hərəkatların baş verdiyi tarix kimi yadda qalıb.Tarixə nəzər saldıqda aydın olur ki, hər bir gün – o cümlədən 28 mart – keçmişlə bu gün arasında körpü rolunu oynayır və gələcək üçün dərslər təqdim edir.