Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) 80 illik yubileyinə həsr olunmuş təntənəli yığıncaqda Prezident İlham Əliyevin çıxışı təkcə təbrik xarakteri daşımadı, həm də ölkə elminin qarşısında duran yeni vəzifələri və strateji hədəfləri müəyyənləşdirən proqram xarakterli nitq oldu. Dövlət başçısı elmi fəaliyyəti milli tərəqqinin və dövlət suverenliyinin ayrılmaz tərkib hissəsi kimi dəyərləndirərək, gələcək inkişaf üçün konkret istiqamətlər verdi.
1. Elmin İnkişafında Tarixi Varİslİk
Prezident çıxışında AMEA-nın 80 illik zəngin tarixinə nəzər saldı, xüsusilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin həm sovet dövründə, həm də müstəqillik illərində Azərbaycan elminə və alimlərinə verdiyi dəstəyi vurğuladı. O qeyd etdi ki, məhz 70-ci illərdə qoyulan güclü elmi-texniki baza və kadr potensialı müstəqillik dövründə ölkənin intellektual təməlini formalaşdırdı. Bu, dövlət siyasətində elmə verilən dəyərin dəyişməz olduğunu və varisliyə əsaslandığını göstərir.
2. Yeni Reallıqlar: Güc Amili və İntellektual Potensial
Nitqin ən mühüm tezislərindən biri müasir dünyada "güc amili"nin həlledici rol oynaması ilə bağlı idi. Prezident vurğuladı ki, Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini hərbi-siyasi yolla təmin etməsi ölkənin hərtərəfli inkişafının nəticəsidir.
Bu kontekstdə dövlət başçısı təbii sərvətlərin tükənən olduğunu, lakin intellektual potensialın və elmin tükənməz sərvət olduğunu bildirdi. O, ölkənin gələcək uğurlarının birbaşa elmin səviyyəsindən asılı olacağını və alimlərin bu prosesdə aparıcı rol oynamalı olduğunu diqqətə çatdırdı.
3. Gələcəyin Prioritetləri: Süni İntellekt və Bərpaolunan Enerji
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan elminin qarşısında duran konkret hədəfləri açıqladı. Bu hədəflər arasında iki əsas istiqamət xüsusilə seçildi:
Süni İntellekt (Sİ): Dövlət başçısı süni intellektin bu gün ölkələrin gələcək inkişafının ayrılmaz hissəsinə çevrildiyini qeyd etdi. O, Azərbaycanın bu sahədə geri qalmamalı olduğunu və AMEA-nın Sİ-nin tətbiqi və inkişafı istiqamətində ciddi tədqiqatlar aparmalı olduğunu tapşırdı.
Bərpaolunan Enerji: Xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda ("yaşıl enerji" zonası) həyata keçirilən genişmiqyaslı layihələrə toxunan Prezident, alimlərin bu sahədə, o cümlədən günəş və külək enerjisi potensialının öyrənilməsi və tətbiqində fəal iştirakının vacibliyini vurğuladı.
4. Elmin İqtisadiyyatla Əlaqələndirilməsi
Çıxışda səslənən mühüm çağırışlardan biri də elmin sırf nəzəri çərçivədə qalmaması, onun nəticələrinin iqtisadiyyatda və sənayedə tətbiqi ilə bağlı oldu. Prezident elmi nailiyyətlərin istehsalatda tətbiqinin və elmin kommersiyalaşdırılmasının zəruriliyini qeyd etdi. Bu, AMEA-dan daha çox tətbiqi xarakterli araşdırmalar gözlənildiyini göstərir.
Bundan əlavə, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə, xüsusilə geoloji kəşfiyyat işlərində Azərbaycan alimlərinin fəal iştirakının vacibliyi də tapşırıq kimi səsləndirildi.
Nəticə: Transformasiya və Modernləşmə Zərurəti
Prezident İlham Əliyevin AMEA-nın 80 illik yubileyindəki çıxışı, akademiyanın fəaliyyətinə verilən yüksək qiymətlə yanaşı, həm də ciddi bir islahat və modernləşmə çağırışı idi. Nitq göstərdi ki, dövlət akademiyanı artıq sadəcə fundamental elm mərkəzi kimi deyil, həm də ölkənin texnoloji suverenliyini, iqtisadi rəqabətliliyini və hərbi qüdrətini təmin edən strateji bir qurum kimi görür. Elmin qarşısına qoyulan yeni vəzifələr (süni intellekt, "yaşıl enerji", sənaye ilə inteqrasiya) AMEA-nın yaxın gələcəkdə ciddi struktur və məzmun transformasiyasından keçəcəyini deməyə əsas verir.
Bilman İSAQ
