09 may tarixi həm Azərbaycan, həm də dünya tarixində mühüm hadisələr, siyasi dönüşlər, elmi yeniliklər və yadda qalan şəxsiyyətlərin həyatı ilə əlamətdardır. Bu gün xüsusilə faşizm üzərində Qələbə Günü kimi geniş qeyd olunur və XX əsr tarixinin ən önəmli səhifələrindən biri hesab edilir.

Azərbaycanda baş vermiş mühüm hadisələr

Azərbaycanlıların İkinci Dünya müharibəsində qəhrəmanlığı.

09 may Azərbaycan üçün də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Böyük Vətən müharibəsində Azərbaycandan 600 mindən çox insan iştirak etmiş, onların yarıdan çoxu döyüşlərdə həlak olmuşdur.

Azərbaycan nefti müharibə illərində Sovet ordusunun əsas enerji mənbəyi idi. Bakı nefti olmadan müharibədə qələbənin çətin olacağı tarixçilər tərəfindən dəfələrlə vurğulanıb.

Azərbaycanlı generallar, tankçılar, pilotlar və partizanlar müharibə tarixində xüsusi iz qoyublar. Həzi Aslanov kimi qəhrəmanlar iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülüblər.

09 May Azərbaycanda necə qeyd olunur?

Azərbaycanda 09 may – Faşizm üzərində Qələbə Günü dövlət səviyyəsində qeyd edilir. Müharibə veteranları ziyarət olunur, abidələr önünə gül dəstələri qoyulur, şəhid və qəhrəmanların xatirəsi yad edilir.

Bu gün həm də gənc nəslə vətənpərvərlik ruhunun aşılanması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Dünyada baş vermiş mühüm hadisələr

Faşizm üzərində Qələbə Günü – 1945

09 may dünya tarixinin ən əlamətdar günlərindən biridir. 1945-ci ilin bu günündə nasist Almaniyası üzərində qələbə rəsmən elan edildi. Beləliklə, İkinci Dünya müharibəsinin Avropa cəbhəsində sonu çatdı. Sovet İttifaqı və müttəfiq dövlətlərin qələbəsi milyonlarla insanın həyatına son qoyan müharibənin bitməsi ilə nəticələndi.

Bu gün bir çox ölkələrdə “Qələbə Günü” kimi qeyd olunur. Azərbaycan xalqı da həmin müharibədə böyük qəhrəmanlıq göstərmiş, yüz minlərlə azərbaycanlı cəbhədə döyüşmüşdür.

Avropa Günü

09 may həm də “Avropa Günü” kimi qeyd edilir. 1950-ci ildə Fransa xarici işlər naziri Robert Şumanın təqdim etdiyi “Şuman Bəyannaməsi” Avropa İttifaqının təməlini qoydu. Bu təşəbbüs Avropada uzunmüddətli sülh və əməkdaşlığın formalaşmasına xidmət etdi.

Bu gün Avropa xalqları arasında birlik, həmrəylik və inteqrasiya ideyalarının simvolu hesab olunur.

1994-cü ilin 09 may tarixində Cənubi Afrikada aparteid rejiminə qarşı mübarizənin lideri Nelson Mandela ölkənin ilk qaradərili prezidenti seçildi. Bu hadisə dünya demokratiya tarixində dönüş nöqtələrindən biri sayılır.

Mandela irqi ayrı-seçkiliyə qarşı mübarizənin simvoluna çevrilmiş və Nobel Sülh Mükafatına layiq görülmüşdü.

Almaniyada parlamentin yaradılması – 1848

1848-ci ildə Almaniyanın Frankfurt şəhərində ilk ümumalman parlamenti fəaliyyətə başladı. Bu hadisə Almaniyada demokratik idarəçilik ənənələrinin formalaşmasına təsir göstərən mühüm siyasi addımlardan biri idi.

09 mayda doğulan məşhur şəxslər

09 mayda vəfat edən tanınmış şəxslər

09 may bəşəriyyətin faşizm üzərində qazandığı böyük qələbənin simvoludur. Bu tarix yalnız hərbi uğur deyil, həm də xalqların azadlıq, birlik və sülh uğrunda mübarizəsinin təcəssümüdür. Azərbaycan xalqının müharibədə göstərdiyi qəhrəmanlıq isə tariximizin şərəfli səhifələrindən biri olaraq qalır.

Gülnarə SAF