7 may tarixi həm Azərbaycan, həm də dünya tarixində bir sıra mühüm hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün elm, mədəniyyət, siyasət, hərb və incəsənət sahələrində baş verən mühüm hadisələr tarix salnaməsində özünəməxsus yer tutur. 7 may həm də bir çox görkəmli şəxsiyyətlərin doğum və anım günü kimi qeyd edilir.

Azərbaycanda baş vermiş mühüm hadisələr

Əzim Əzimzadənin doğum günü – 1880

Azərbaycan təsviri sənətinin görkəmli nümayəndəsi, karikatura ustası Əzim Əzimzadə 1880-ci ilin 7 may tarixində dünyaya gəlib. O, “Molla Nəsrəddin” jurnalındakı fəaliyyəti ilə Azərbaycan satirik qrafikasının əsasını qoyub. 

“Baku Crystal Hall” istifadəyə verildi – 2012

2012-ci ilin 7 may tarixində Bakının simvollarından birinə çevrilən Baku Crystal Hall istifadəyə verildi. Məhz bu arenada “Eurovision-2012” mahnı müsabiqəsi keçirildi və Azərbaycan beynəlxalq tədbirlərin təşkili sahəsində böyük uğur qazandı. 

Tehran Kommünikesi imzalandı – 1992

7 may 1992-ci ildə Azərbaycan, Ermənistan və İran arasında Qarabağ münaqişəsinin dayandırılması məqsədilə Tehran Kommünikesi imzalandı. Sənəd regionda sülhün əldə olunması istiqamətində mühüm diplomatik təşəbbüslərdən biri hesab olunur. 

Qarabağda ağır döyüşlər – 1992

1992-ci ilin 7 mayında erməni silahlı qüvvələri tərəfindən Şuşa rayonunun bir sıra kəndlərinə hücumlar təşkil olundu. Xəlfəli, Kosalar, Qaybalı və Zarıslı kəndləri atəşə tutuldu, dinc sakinlər arasında itkilər qeydə alındı. Bu hadisələr Qarabağ müharibəsinin ən ağır dövrlərindən biri kimi tarixə düşüb. 

Dünyada baş vermiş mühüm hadisələr

Ayasofyanın günbəzi dağıldı – 558

558-ci ilin 7 may tarixində Bizans imperiyasının paytaxtı Konstantinopolda yerləşən məşhur Ayasofya məbədinin günbəzi güclü zəlzələ nəticəsində dağıldı. İmperator I Yustinianın göstərişi ilə məbəd sonradan yenidən bərpa edildi. Bu hadisə Bizans memarlıq tarixində dönüş nöqtələrindən biri hesab olunur. 

Bethovenin “9-cu Simfoniyası” ilk dəfə səsləndi – 1824

1824-cü ilin bu günündə dahi alman bəstəkarı Ludwig van Beethoven tərəfindən yazılmış məşhur “9-cu Simfoniya” ilk dəfə Vyanada ifa olundu. “Sevinc himni” ilə yadda qalan bu əsər dünya klassik musiqisinin şah əsərlərindən biri sayılır. 

Yunanıstan Krallığı yaradıldı – 1832

7 may 1832-ci ildə Yunanıstan krallığının yaradılması rəsmən elan edildi və Bavariya şahzadəsi Otto ölkənin ilk kralı oldu. Bu hadisə müasir Yunan dövlətçiliyinin formalaşmasında mühüm mərhələ idi. 

Radio tarixinin başlanğıcı – 1895

1895-ci il mayın 7-də rus alimi Aleksandr Popov ilk radio siqnalının qəbulunu nümayiş etdirdi. Sonralar bu tarix bir çox ölkələrdə “Radio Günü” kimi qeyd olunmağa başladı. Radio rabitəsinin yaranması informasiya dövrünün əsas başlanğıclarından biri hesab edilir. 

Birinci Dünya Müharibəsi zamanı, 7 may 1915-ci ildə Almaniyanın sualtı qayığı tərəfindən İngiltərəyə məxsus “Lusitania” sərnişin gəmisi batırıldı. Hadisə nəticəsində minə yaxın insan həyatını itirdi və bu faciə ABŞ-ın müharibəyə qoşulmasına təsir edən amillərdən biri oldu. 

7 may 1945-ci ildə Almaniyanın generalı Alfred Yodl Fransanın Reyms şəhərində Almaniyanın qeyd-şərtsiz təslim olmasına dair sənədi imzaladı. Bununla da Avropada İkinci Dünya Müharibəsinin sona çatması rəsmiləşdi. 

7 mayda doğulan məşhur şəxslər

Tarixdə hər gün müəyyən hadisələrlə yadda qalsa da, 7 may həm dünya, həm də Azərbaycan tarixində elm, mədəniyyət və siyasi hadisələrlə xüsusi yer tutur. Radio rabitəsinin yaranmasından İkinci Dünya Müharibəsinin sonuna, Bethovenin ölməz musiqisindən Azərbaycan incəsənətinin görkəmli nümayəndələrinin fəaliyyətinə qədər bu tarix insanlıq tarixinin müxtəlif mərhələlərinə işıq salır.

Gülnarə SAF