Hər bir tarix özündə keçmişin izlərini, gələcəyə yön verən hadisələri və bəşəriyyətin inkişaf yolunu əks etdirir. 6 may günü də həm Azərbaycanda, həm də dünya miqyasında müxtəlif siyasi, hərbi, elmi və mədəni hadisələrlə yadda qalmışdır.

Azərbaycanda baş verən hadisələr

6 may Azərbaycan tarixində birbaşa çoxsaylı böyük hadisələrlə zəngin olmasa da, bu tarix ölkənin ictimai-siyasi və mədəni həyatında dolayısı ilə mühüm proseslərlə bağlı dövrlərə təsadüf edir.

Təhsil və maarifçilik sahəsində inkişaf mərhələləri – XX əsrin müxtəlif dövrlərində may ayının əvvəlləri Azərbaycanda məktəblərin, ali təhsil müəssisələrinin fəaliyyətində mühüm mərhələlərlə yadda qalmışdır. Bu dövrdə ölkədə savadlılığın artırılması və yeni təhsil modellərinin tətbiqi istiqamətində addımlar atılmışdır.
Mədəniyyət və incəsənət tədbirləri – May ayı ümumilikdə Azərbaycanda teatr mövsümünün aktiv dövrlərindən biri hesab olunur. Tarixin müxtəlif illərində bu günlərdə yeni tamaşaların təqdimatı, ədəbiyyat gecələri və sərgilər təşkil olunmuşdur.
Müstəqillik dövründə diplomatik fəallıq – 1990-cı illərdən sonra Azərbaycan beynəlxalq əlaqələrini genişləndirərkən may ayının ilk ongünlüyündə bir sıra görüşlər, səfərlər və əməkdaşlıq razılaşmaları ilə diqqət çəkmişdir.

Dünyada baş verən mühüm hadisələr

6 may dünya tarixində daha zəngin hadisələrlə yadda qalmışdır. Bu gün müxtəlif dövrlərdə siyasi dəyişikliklər, elmi nailiyyətlər və mühüm doğum günləri ilə tarixə düşmüşdür.

Hindenburq faciəsi (1937)
ABŞ-ın Nyu-Cersi ştatında baş verən bu hadisə tarixdə ən məşhur hava gəmisi qəzalarından biri kimi yadda qalıb. Almaniyanın “Hindenburq” dirijablı eniş zamanı alovlanaraq məhv olmuş, nəticədə 30-dan çox insan həyatını itirmişdir. Bu faciə hava gəmilərindən istifadənin sürətlə azalmasına səbəb olmuşdur.
Eyfel qülləsinin açılışı (1889)
Parisdə keçirilən Ümumdünya Sərgisi çərçivəsində inşa edilən Eyfel qülləsi məhz may ayının əvvəlində ictimaiyyətə təqdim olunmuş və qısa müddətdə Fransanın simvoluna çevrilmişdir.
Rocer Bannisterin 4 dəqiqəlik mil rekordunu qırması (1954)
İngilis atlet Roger Bannister tarixdə ilk dəfə 1 mili 4 dəqiqədən az müddətdə qaçaraq idman tarixində yeni bir dövr açmışdır.
Ümumdünya Astma Günü
May ayının ilk həftələrində qeyd olunan bu gün astma xəstəliyi ilə bağlı maarifləndirmə məqsədi daşıyır və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən dəstəklənir.
Sigmund Freydin vəfatı ilə bağlı xatırlanan dövr
May ayı psixoanaliz elminin banisi Sigmund Freud ilə bağlı müxtəlif elmi tədbirlərin keçirildiyi dövr kimi də qeyd olunur.

Tanınmış şəxslərin doğum günləri

6 may bir sıra görkəmli şəxsiyyətlərin dünyaya gəldiyi gündür:

Sigmund Freud (1856) – psixoanaliz nəzəriyyəsinin banisi
Orson Welles (1915) – dünya kinosunun əfsanəvi simalarından biri

6 may tarixi müxtəlif sahələrdə baş verən hadisələrlə həm faciələri, həm nailiyyətləri, həm də insan iradəsinin gücünü özündə birləşdirir. Bu gün bir daha göstərir ki, tarix yalnız keçmişin xronikası deyil, həm də gələcəyin formalaşmasına təsir edən mühüm dərslər toplusudur.

Gülnarə SAF

скачать dle 12.1