Tarix boyu hər gün özündə müxtəlif mühüm hadisələri, dönüş nöqtələrini və yadda qalan faktları birləşdirir. 23 aprel də istisna deyil. Bu tarix həm Azərbaycan, həm də dünya tarixində siyasi, hərbi, mədəni və ictimai baxımdan əhəmiyyətli hadisələrlə yadda qalıb.

Azərbaycanda baş verən hadisələr

23 aprel Azərbaycan tarixində xüsusilə XX əsrin əvvəllərində baş verən faciəli hadisələrlə xatırlanır.

1918-ci il – Quba soyqırımı hadisələri
23 aprel tarixində erməni silahlı dəstələri Quba bölgəsində dinc müsəlman əhaliyə qarşı kütləvi qırğınlar törətdi. On günə yaxın davam edən bu hadisələr zamanı minlərlə insan qətlə yetirildi, kəndlər dağıdıldı və yaşayış məntəqələri yerlə-yeksan edildi. Bu hadisələr Azərbaycan tarixində ən ağır faciələrdən biri kimi qiymətləndirilir. 
1827-ci il – İrəvan uğrunda hərbi əməliyyatlar
Rusiya imperiyasının Qafqaz korpusu bu tarixdə Eçmiədzinə daxil olaraq İrəvan istiqamətində hücuma başladı və qala mühasirəyə alındı. Bu hadisə regionun siyasi xəritəsinin dəyişməsinə təsir edən proseslərin bir hissəsi idi. 

Dünyada baş verən mühüm hadisələr

23 aprel dünya tarixində də bir çox mühüm hadisələrlə yadda qalıb:

1920 – Türkiyə Böyük Millət Məclisinin yaradılması
23 aprel tarixində Ankarada Türkiyə Böyük Millət Məclisi fəaliyyətə başladı. Bu hadisə Türkiyənin müasir dövlət quruculuğunun əsasını qoydu və milli suverenliyin simvoluna çevrildi. 
1918 – Birinci Dünya müharibəsi çərçivəsində Zeebrugge reydi
Britaniya donanması Almaniyanın nəzarətində olan limanları zərərsizləşdirmək üçün hücum həyata keçirdi. 
1945 – İkinci Dünya müharibəsi dövründə hakimiyyət böhranı
Almaniyada Hermann Göring Adolf Hitlərə hakimiyyəti təhvil almaq barədə teleqram göndərdi. Bu, nasist rejiminin son günlərində baş verən mühüm hadisələrdən biri idi. 
2005 – İlk YouTube videosunun paylaşılması
“Me at the zoo” adlı video platformanın həmtəsisçisi tərəfindən yayımlandı və bu, rəqəmsal media tarixində yeni dövrün başlanğıcı oldu. 
1985 – “New Coke” təqdimatı
Coca-Cola şirkəti məhsulunun yeni formulunu təqdim etsə də, istehlakçıların mənfi reaksiyası nəticəsində qısa müddətdə köhnə reseptə qayıtmalı oldu. 
1993 – Eritreyanın müstəqillik referendumu
BMT nəzarəti altında keçirilən səsvermə nəticəsində Eritreya Efiopiyadan müstəqil oldu. 
1979 – Ekvadorda təyyarə qəzası
SAETA Flight 011 qəzaya uğradı və bütün sərnişinlər həyatını itirdi. 
2018 – Toronto hücumu
Avtomobilin insanların üzərinə sürülməsi nəticəsində 11 nəfər həlak oldu. 

Bu tarix yalnız hadisələrlə deyil, həm də mühüm beynəlxalq günlərlə yadda qalır:

Ümumdünya Kitab və Müəlliflik Hüququ Günü – 1995-ci ildən UNESCO tərəfindən qeyd olunur və oxu mədəniyyətinin təşviqinə xidmət edir. 
BMT-nin İngilis Dili Günü – çoxdilliliyin təşviqi məqsədi ilə təsis edilib və William Shakespeare ilə əlaqələndirilir. 
Milli Suverenlik və Uşaqlar Günü (Türkiyə) – uşaqlara həsr olunmuş nadir bayramlardan biridir və dövlət suverenliyinin simvolu hesab olunur. 

23 aprel tarixi həm faciəli, həm də dönüş yaradan hadisələrlə zəngindir. Bu gün bir tərəfdən Azərbaycan tarixində acı xatirələri yada salır, digər tərəfdən isə dünya miqyasında dövlətçilik, elm, texnologiya və mədəniyyət sahəsində mühüm addımlarla yadda qalır. Tarixi hadisələri xatırlamaq isə keçmişdən dərs çıxarmaq və gələcəyə daha düzgün istiqamət vermək üçün vacibdir.

Gülnarə SAF

скачать dle 12.1