23 Mart-Günün XRONİKASI
Tarix boyu hər gün özündə mühüm hadisələri, dönüş nöqtələrini və yadda qalan anları daşıyır. 23 mart da həm dünya, həm də Azərbaycan tarixi baxımından bir sıra əlamətdar hadisələrlə yadda qalıb.
Azərbaycanda baş verən hadisələr
1997 – Prezident fərmanı ilə mühüm sosial addım
Heydər Əliyev tərəfindən imzalanan fərmanlarla sosial-iqtisadi sahədə bir sıra mühüm qərarlar qəbul edildi və ölkədə islahatların sürətləndirilməsi istiqamətində addımlar atıldı.
2004 – Regionların sosial-iqtisadi inkişaf proqramı
Azərbaycanın bölgələrinin inkişafını təmin etmək məqsədilə dövlət proqramları çərçivəsində yeni layihələrin icrasına başlanıldı. Bu təşəbbüslər regionların iqtisadi potensialını artırmağa yönəlmişdi.
Mədəniyyət və elm sahəsində hadisələr
23 mart müxtəlif illərdə Azərbaycan elm və mədəniyyət xadimlərinin doğum və anım günləri ilə də yadda qalıb. Bu tarix ölkənin intellektual və mədəni irsinin formalaşmasında rol oynayan şəxslərin xatırlandığı günlərdən biridir.
Dünyada baş verən hadisələr
1775 – Amerika İnqilabının başlanğıc mərhələsi
Bu tarixdə Patrik Henri Virciniya konqresində məşhur “Azadlıq verin, ya ölüm!” çıxışını edərək Amerika müstəqillik hərəkatına güclü təkan verdi. Bu çıxış sonradan Amerika İnqilabının ideoloji əsaslarından biri hesab olundu.
1801 – Rusiya imperatoru öldürüldü
I Pavel saray çevrilişi nəticəsində öldürüldü və onun yerinə oğlu I Aleksandr taxta çıxdı. Bu hadisə Rusiya tarixində hakimiyyət dəyişikliyi baxımından mühüm rol oynadı.
1848 – Macarıstan inqilabının dalğaları
Avropada baş verən inqilablar fonunda Macarıstanda da azadlıq və müstəqillik tələbləri gücləndi. Bu proseslər qitədə siyasi xəritənin dəyişməsinə səbəb oldu.
1919 – Benito Mussolininin siyasi fəaliyyəti genişləndi
Benito Mussolini bu dövrdə öz siyasi təşkilatını gücləndirərək İtaliyada faşist ideologiyasının əsasını qoydu. Bu proses sonradan İtaliyada faşizmin yüksəlişi ilə nəticələndi.
1933 – Nasist Almaniyasında diktatura gücləndi
Adolf Hitlerin rəhbərliyi altında Almaniyada siyasi partiyalar üzərində nəzarət daha da sərtləşdirildi və ölkədə totalitar rejim möhkəmləndi.
2001 – “Mir” kosmik stansiyasının sonu
Sovet dövrünün ən mühüm kosmik layihələrindən biri olan Mir bu tarixdə Yer atmosferinə daxil olaraq məhv edildi. Bu, bir dövrün sonu kimi qiymətləndirildi.
23 martda doğulan məşhurlar
-1881 – Rojer Martin dü Qar – Fransız yazıçısı və Nobel mükafatı laureatı-1910 – Akira Kurosava – dünya kinosunun ən nüfuzlu rejissorlarından biri
-1954 – Riçi Blekmor – məşhur gitara ifaçısı
23 mart tarixi həm siyasi, həm hərbi, həm də mədəni baxımdan mühüm hadisələrlə zəngindir. Bu gün dünya tarixində inqilabların, siyasi dəyişikliklərin və texnoloji nailiyyətlərin yadda qaldığı bir tarix kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan üçün isə bu tarix daha çox müasir inkişaf və dövlət quruculuğu istiqamətində atılan addımlarla əlamətdardır.
Gülnarə SAF