Diplomatik balans və çoxşaxəli siyasət
Azərbaycan–İtaliya münasibətlərində yeni mərhələ: Bakıda verilən mesajların siyasi və iqtisadi təhlili
2026-cı il mayın 4-də İlham Əliyev və Ciorcia Meloni arasında Bakıda keçirilən görüş və mətbuata verilən birgə bəyanatlar Azərbaycan–İtaliya münasibətlərinin strateji səviyyədə inkişaf etdiyini bir daha nümayiş etdirdi. Bu səfər yalnız diplomatik protokol xarakteri daşımır, eyni zamanda Avropa–Cənubi Qafqaz xəttində yeni siyasi və iqtisadi konturların formalaşdığını göstərir.
Mətbuat açıqlamalarında əsas vurğulardan biri enerji əməkdaşlığı oldu. Azərbaycan artıq uzun illərdir ki, Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır və bu kontekstdə İtaliya əsas tərəfdaşlardan biri kimi çıxış edir. Xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Azərbaycan qazının Avropaya nəqli fonunda İtaliya həm tranzit, həm də əsas istehlakçı ölkə kimi strateji əhəmiyyət daşıyır.
Meloninin bəyanatında enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi və etibarlı tərəfdaşlarla əməkdaşlığın vacibliyi xüsusi qeyd olundu. Bu isə o deməkdir ki, Roma Bakı ilə enerji sahəsində əlaqələri yalnız qorumaq deyil, həm də genişləndirmək niyyətindədir.
Görüş zamanı səsləndirilən fikirlər təkcə ikitərəfli münasibətlərlə məhdudlaşmadı. Azərbaycan və İtaliya arasında əməkdaşlığın Avropa İttifaqı–Cənubi Qafqaz münasibətlərinə təsiri də diqqət mərkəzində idi.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın regionda sabitliyin təmin olunmasında oynadığı rolu vurğuladı. Bu kontekstdə İtaliya Baş nazirinin Bakıya səfəri Avropanın regiona marağının artdığını göstərən mühüm siyasi siqnal kimi qiymətləndirilə bilər.
Enerjidən əlavə, tərəflər iqtisadi əməkdaşlığın digər sahələrini də müzakirə etdilər. Xüsusilə qeyri-neft sektoru, infrastruktur layihələri, yaşıl enerji, sənaye və texnologiya sahələri ön plana çıxdı.
İtaliya şirkətlərinin Azərbaycanda fəaliyyəti artıq genişdir və bu səfər həmin əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi üçün zəmin yaradır. Azərbaycanın tranzit və logistika imkanları da İtaliya üçün yeni iqtisadi perspektivlər açır.
Bu səfər Azərbaycanın balanslaşdırılmış xarici siyasət kursunun davam etdiyini göstərir. Bakı həm Avropa ölkələri ilə əlaqələri gücləndirir, həm də regionda öz mövqeyini möhkəmləndirir.
Meloninin açıqlamaları isə İtaliyanın Cənubi Qafqazda daha aktiv rol oynamaq niyyətini ortaya qoyur. Bu isə gələcəkdə siyasi və iqtisadi əməkdaşlığın daha geniş formatda inkişaf edəcəyini deməyə əsas verir.
Mayın 4-də Bakıda verilən bəyanatlar göstərir ki, Azərbaycan–İtaliya münasibətləri artıq sadəcə tərəfdaşlıq səviyyəsindən çıxaraq strateji əməkdaşlıq mərhələsinə daxil olub. Enerji, siyasət və iqtisadiyyat sahələrində verilən mesajlar bu əlaqələrin uzunmüddətli və dayanıqlı olacağını göstərir.
Bu səfər həm də Avropa ilə Azərbaycan arasında körpülərin daha da möhkəmləndiyini təsdiqləyən mühüm diplomatik hadisə kimi tarixə düşür.
Bilman İSAQ
