Tarix boyu bəzi günlər müxtəlif ölkələrdə baş verən mühüm hadisələrlə yadda qalır. 9 mart da siyasi, mədəni və ictimai hadisələrlə zəngin tarixlərdən biridir. Bu gün həm Azərbaycanda, həm də dünyada bir sıra əlamətdar hadisələr baş verib, tanınmış şəxslər dünyaya gəlib və mühüm qərarlar qəbul olunub.

Azərbaycan tarixində 9 mart

Azərbaycan tarixində 9 mart müxtəlif dövrlərdə mühüm ictimai və mədəni hadisələrlə yadda qalıb. Bu tarix ölkənin siyasi, mədəni və elm həyatında müəyyən iz buraxmış hadisələrlə qeyd olunur.

XX əsrin müxtəlif dövrlərində Azərbaycan elm və mədəniyyətinin inkişafında rol oynayan şəxslərin fəaliyyəti məhz bu tarixlə əlaqələndirilən hadisələr sırasında yer alır. Azərbaycan mədəniyyətinin və ədəbiyyatının inkişafında iştirak etmiş bir sıra tanınmış ziyalıların həyat və fəaliyyətində bu tarix mühüm mərhələ kimi qeyd edilir.

Sovet dövründə də mart ayının əvvəlində ölkədə müxtəlif ictimai tədbirlər, konfranslar və mədəniyyət proqramları keçirilir, elmi və yaradıcı fəaliyyətlər təşviq olunurdu. Bu dövr Azərbaycan elminin və sənayesinin inkişaf etdiyi illər kimi tarixə düşüb.

Müstəqillik dövründə isə mart ayı ümumilikdə Azərbaycan cəmiyyətində ictimai və siyasi proseslərin aktivləşdiyi dövrlərdən biri kimi yadda qalır. Ölkədə sosial, iqtisadi və mədəni layihələrin həyata keçirilməsi istiqamətində müxtəlif təşəbbüslər bu dövrdə reallaşdırılıb.

Dünya tarixində 9 mart

Dünya tarixində də 9 mart bir sıra mühüm hadisələrlə yadda qalıb.

1776-cı ildə məşhur iqtisadçı və filosof Adam Smitin iqtisadiyyat elminin əsas əsərlərindən biri hesab edilən “Xalqların sərvəti” kitabı nəşr olunub. Bu əsər sonrakı dövrlərdə iqtisadi nəzəriyyələrin formalaşmasına böyük təsir göstərib.

1933-cü il 9 mart tarixində ABŞ prezidenti Franklin Delano Ruzvelt iqtisadi böhrandan çıxmaq üçün hazırladığı “Yeni kurs” proqramının həyata keçirilməsinə başlayıb. Bu proqram ABŞ iqtisadiyyatının dirçəlməsində mühüm rol oynayıb.

1959-cu ildə dünyada məşhur olan ilk “Barbi” kuklası təqdim olunub və bu hadisə oyuncaqlar sənayesində yeni mərhələnin başlanğıcı hesab edilir.

1961-ci ildə sovet kosmonavtı Yuri Qaqarinin kosmosa uçuşuna hazırlıq mərhələsi ilə bağlı mühüm sınaqlar başa çatdırılıb. Bu hadisə sonradan insanın kosmosa ilk uçuşuna aparan mühüm mərhələlərdən biri olub.

2011-ci ildə ABŞ-ın Florida ştatında kosmik gəmi Discovery son uçuşundan sonra rəsmi olaraq istismardan çıxarılıb və NASA-nın kosmik proqramında yeni mərhələnin başlanmasına səbəb olub.

9 martda doğulan tanınmış şəxslər

Tarixdə bu gün bir sıra məşhur şəxslər də dünyaya gəlib.

-1514 – italiyalı memar və rəssam Giorgio Vasari

-1753 – fransız ixtiraçı Jean-Baptiste Charles Meusnier

-1934 – sovet kosmonavtı Yuri Qaqarin

Bu şəxslərin fəaliyyəti elm, incəsənət və texnologiyanın inkişafına mühüm töhfələr verib.

9 mart həm Azərbaycan, həm də dünya tarixində müxtəlif sahələrdə baş verən hadisələrlə yadda qalan günlərdən biridir. Bu tarix siyasi qərarlar, elmi nailiyyətlər, mədəni yeniliklər və məşhur şəxslərin doğum günləri ilə tarix səhifələrində öz yerini tutub. Tarixi günlərə nəzər salmaq isə keçmişi daha yaxşı anlamağa və bugünkü inkişafın hansı mərhələlərdən keçdiyini görməyə imkan verir.

Gülnarə SAF

скачать dle 12.1