23 Fevral-Günün XRONİKASI
Tarixdə baş verən hadisələri xatırlamaq və dərs çıxarmaq gələcəyin daha təhlükəsiz və ədalətli qurulması üçün vacibdir.
23 fevral tarixi müxtəlif ölkələr üçün fərqli məna daşısa da, bu gün həm hərbi tarix, həm də siyasi dönüş nöqtələri ilə yadda qalıb. Azərbaycan üçün isə xüsusilə Qaradağlı faciəsi ilə bağlı acı xatirə kimi tarixdə iz qoyub.
Tarixdə baş verən hadisələri xatırlamaq və dərs çıxarmaq gələcəyin daha təhlükəsiz və ədalətli qurulması üçün vacibdir.
Azərbaycan tarixində 23 fevral
1992 – Qaradağlı faciəsi
23 fevral 1992-ci ildə Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı Xocavənd rayonunun Qaradağlı kəndi erməni silahlı birləşmələri tərəfindən işğal edildi. Nəticədə onlarla azərbaycanlı qətlə yetirildi, yüzlərlə sakin əsir və girov götürüldü. Qaradağlı faciəsi Azərbaycan tarixində Xocalı soyqırımından bir neçə gün əvvəl baş vermiş ağır humanitar cinayətlərdən biri kimi xatırlanır.
Bu hadisə Qarabağ müharibəsinin ən qanlı səhifələrindən biri olaraq tarixə düşüb və hər il ehtiramla yad edilir.
Dünyada 23 fevral
1918 – Qızıl Ordu Günü
23 fevral 1918-ci il tarixi sovet tarixində xüsusi yer tutur. Həmin gün Sovet Rusiyasında fəhlə-kəndli Qızıl Ordusunun yaradılması ilə bağlı hadisələr baş verdi. Bu tarix sonradan SSRİ-də “Sovet Ordusu Günü”, hazırda isə Rusiya Federasiyasında “Vətən Müdafiəçiləri Günü” kimi qeyd olunur.
1945 – İvo Cimanın alınması
İkinci Dünya Müharibəsi zamanı 23 fevral 1945-ci ildə ABŞ hərbi qüvvələri tərəfindən İvo Cima adasında yerləşən Suribaçi dağı üzərində ABŞ bayrağı qaldırıldı. Bu hadisə müharibənin Sakit okean cəbhəsində dönüş nöqtələrindən biri oldu və sonradan məşhur foto ilə tarixə düşdü.
1981 – İspaniyada dövlət çevrilişi cəhdi
23 fevral 1981-ci ildə İspaniya tarixində “23-F” kimi tanınan dövlət çevrilişi cəhdi baş verdi. Silahlı hərbçilər parlament binasını ələ keçirsələr də, kral I Xuan Karlosun çıxışından sonra çevrilişin qarşısı alındı. Bu hadisə İspaniyada demokratiyanın qorunmasında mühüm rol oynadı.
23 fevralda doğulan məşhurlar
1685 – Georg Friedrich Handel, alman əsilli bəstəkar.
1899 – Erich Kästner, alman yazıçı və şair.
1960 – Niyaməddin Musayev, Azərbaycan müğənnisi.
23 fevralda vəfat edənlər
1821 – John Keats, ingilis romantik şair.
Gülnarə SAF