04 Fevral- Günün XRONİKASI
4 fevral Azərbaycanda baş verən mühüm hadisələr
1469 – Qarabağ döyüşü
Bu gün 1469-cu ildə Qarabağda böyük tarixi döyüş baş verib. Aq Qoyunlu hakimiyyəti Uzun Həsən komandanlığında Timurlulara qarşı qalib gələrək bölgədə siyasi üstünlüyü təmin edib. Bu döyüş nəticəsində Timurlular Azərbaycan üzərində nəzarəti itirərək regionda Aq Qoyunluların təsiri güclənib.
1994 – Azərbaycanın neft strategiyası üçün önəmli sərəncam imzalandı
1994-cü ilin 4 fevralında Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev “Azərbaycanın dəniz neft və qaz yataqlarının işlənməsinin sürətləndirilməsi haqqında” sərəncam imzalayıb — bu sənəd neft sənayesində xarici şirkətlərlə birgə fəaliyyətin genişlənməsinin hüquqi əsasını qoyub. Bu addım həmin il imzalanan “Əsrin müqaviləsi” üçün də zəmin yaradıb.
1921 – Lütfi Zadənin doğum günü
Bu gün 1921-ci ildə Bakı doğumlu dünya şöhrətli azərbaycanlı alim Lütfi Zadə anadan olub. O, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banilərindən biri kimi XX əsrin ən təsirli riyazi və texnoloji alimlərindən sayılır.
1945 – Polad Bülbüloğlu anadan olub
Azərbaycanda tanınmış bəstəkar və müğənni, uzun müddət ölkənin mədəniyyət naziri və Rusiyadakı səfiri olmuş Polad Bülbüloğlu bu gün — 4 fevral 1945-ci ildə — dünyaya gəlib.
1934 – Akif Əliyev anadan olub
Bu gün 1934-cü ildə görkəmli Azərbaycan geoloqu və elm xadimi professor Akif Əliyev anadan olub.
1974 – Zahid Xəlilov vəfat edib
Azərbaycanın ilk fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, riyaziyyat alimi Zahid Xəlilov bu gün 1974-cü ildə dünyasını dəyişib.
Dünya tarixindən əsas hadisələr
1789 — ABŞ-da ilk prezident seçildi
ABŞ-ın banilərindən biri olan Corc Vaşinqton hərəkətdəki ilk prezident seçildi və ölkədəki demokratik ənənənin başlanğıcı oldu.
1861 — Konfederasiya quruldu
ABŞ-da 11 cənub əyaləti Konfederasiya Ştatlarını elan etdi; bu, ABŞ Vətəndaş Müharibəsinin əsas səbəblərindən biri oldu.
1948 — Şri-Lanka müstəqilliyini elan etdi
Daha əvvəl Ceylon adlandırılan Şri-Lanka Britaniya İmperiyasından ayrılaraq müstəqil dövlət oldu.
2003 — Yuqoslaviya adı dəyişdi
Federal Respublika Yuqoslaviya rəsmi olaraq Serbiya və Monteneqro olaraq dəyişdi.
2004 — Facebook istifadəyə verildi
Mark Zuckerberg Harvard Universitetində yataqxanada Facebook-u yaratdı; qısa zamanda dünyanın ən böyük sosial şəbəkələrindən birinə çevrildi.
1872 — Böyük geomaqnit qasırğası və şimal işıqları
Nadir müşahidə olunan güclü geomaqnit fırtınası nəticəsində 4 fevral 1872-də dünyanın bir çox hissəsində şimal işıqları görünmüşdü.
Bu gün doğulan məşhurlar
1913 — Rosa Parks (USA)
Sivil hüquq hərəkatının simalarından biri, avtobusda yer verməməklə tanınan Rosa Parks bu gün dünyaya gəlib.
1948 — Alice Cooper (USA)
Rock musiqi səhnəsinin ən məşhur ifaçılarından biri — şok-rok ulduzu Alice Cooperin doğum günüdür.
Mədəniyyət və musiqi
1978 — “Stayin’ Alive” hit oldu
Bee Gees-in “Stayin’ Alive” mahnısı ABŞ Billboard Hot 100 siyahısında bir nömrəli yerə çatdı.
1976 — Fleetwood Mac-ın “Rumours” albomu çıxdı
Bu albom həm ABŞ-da, həm də dünya miqyasında top sıralarda oldu və böyük sənətkarlıq uğuru qazandı.
Xülasə
Tarixdə bu gün (4 fevral) insan hüquqları, siyasi dönüş nöqtələri, texnologiya inqilabı və dünya mədəniyyətinə təsir edən hadisələrlə yadda qalıb. Təqvimdə bu gün həm ABŞ-ın ilk prezidentinin seçilməsi, həm Şri-Lankanın müstəqilliyi, həm də Facebook-un yaranması kimi tarixi anlara ev sahibliyi edib.
Gülnarə SAF