21 yanvarın GÜNDƏMİ
21 yanvar həm Azərbaycan, həm də dünya tarixi üçün mühüm hadisələrlə zəngin bir təqvimidir.
Bu gün Azərbaycan xalqı üçün həm milli oyanışın, həm də ağır tarixi sınaqların simvoludur. Eyni zamanda dünya tarixində bir çox kəşf və siyasi dəyişikliklərlə yadda qalıb.
Azərbaycanda baş verən mühüm hadisələr
-1990 — Heydər Əliyevin bəyanatı: 20 Yanvar qırğınından bir gün sonra Ümummilli lider Heydər Əliyev Azərbaycanın Moskvadakı daimi nümayəndəliyinə gələrək, sovet rəhbərliyinin Bakıda törətdiyi qanlı cinayəti kəskin pisləyib və bu hadisəyə ilk dəfə siyasi qiymət verilməsini tələb edib.
-1990 — Ali Sovetin fövqəladə sessiyası: Bakıda fövqəladə vəziyyət olmasına baxmayaraq, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin fövqəladə sessiyası çağırılıb. Sessiyada Bakıdan qoşunların çıxarılması və fövqəladə vəziyyətin ləğvi barədə qərar qəbul edilib.
-1732 — Rəşt müqaviləsi: Səfəvi dövləti ilə Rusiya İmperiyası arasında imzalanan bu müqavilə ilə Rusiya Gilan, Mazandaran və Astrabad vilayətlərini Səfəvilərə geri qaytarmağa razılaşıb.
-1992 — Diplomatik əlaqələr: Azərbaycan Respublikası ilə İsveçrə və Lixtenşteyn arasında diplomatik münasibətlər qurulub.
-1929 — Əlifba islahatı: Azərbaycan SSR-də ərəb qrafikalı əlifbadan latın qrafikalı əlifbaya keçid rəsmiləşib.
Dünyada baş verən mühüm hadisələr
-1793 — XVI Lüdovikin edamı: Fransa kralı XVI Lüdovik inqilabçılar tərəfindən gilyotinlə edam edilib.
-1924 — Leninin ölümü: SSRİ-nin qurucusu Vladimir Lenin vəfat edib.
-1954 — İlk nüvə sualtı qayığı: ABŞ-da dünyanın ilk nüvə enerjisi ilə işləyən sualtı qayığı olan "Nautilus" suya buraxılıb.
-1977 — İtaliyada abortun leqallaşması: İtaliya parlamenti aborta icazə verən qanunu qəbul edib.
-1921 — İtaliya Kommunist Partiyasının yaradılması: Livornoda İtaliya Kommunist Partiyasının əsası qoyulub.
Bu gün doğulan məşhur şəxsiyyətlər
-Şəfiqə Axundova (1924): Şərqin ilk opera yazan qadın bəstəkarı, Azərbaycanın Xalq artisti.
-Zəlimxan Yaqub (1950): Azərbaycanın Xalq şairi, tanınmış ictimai xadim.
-Kristian Dior (1905): Dünyaca məşhur fransız modelyeri, "Dior" moda evinin qurucusu.
-Plaçido Dominqo (1941): Məşhur ispan opera müğənnisi və dirijoru.
Günün Beynəlxalq Əhəmiyyəti:Bu gün bir çox ölkələrdə qeyri-rəsmi olaraq "Beynəlxalq Qucaqlaşma Günü" (International Hug Day) kimi qeyd olunur. 1986-cı ildən bəri qeyd edilən bu gün insanların bir-birinə qarşı daha mehriban və səmimi olmasını təşviq edir.
Gülnarə SAF