Günün gündəmi: Qan Yaddaşımız və Dünya Hadisələri
Bu gün 19 yanvardır. GunAz.az bildirir ki, tarixin bu günü həm Azərbaycanın qan yaddaşında, həm də dünya tarixində mühüm hadisələrlə yadda qalıb.
Tarix təkcə rəqəmlərdən ibarət deyil, həm də millətlərin taleyini dəyişən anların məcmusudur. 19 yanvar tarixi Azərbaycan xalqı üçün müstəqilliyə gedən yolun ən çətin və həlledici gecəsini, dünya üçün isə elmi və siyasi yenilikləri ifadə edir.
Azərbaycan: Qanlı yanvara aparan gecə
Azərbaycan tarixində 19 yanvar 1990-cı il, Bakıda törədiləcək qanlı qırğından əvvəlki sonuncu "sakit" gündür. Lakin bu sükut fırtınadan əvvəlki sükut idi.
-Enerji Blokunun Partladılması: 1990-cı il yanvarın 19-da saat 19:27-də SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin "Alfa" qrupu tərəfindən Azərbaycan Televiziyasının enerji bloku partladıldı. Məqsəd xalqı məlumat almaq imkanından məhrum etmək idi.
-Fövqəladə Vəziyyət: SSRİ rəhbərliyi Bakıda fövqəladə vəziyyət elan etsə də, bu barədə məlumat əhaliyə yalnız yanvarın 20-si səhər saatlarında, artıq yüzlərlə insan qətlə yetirildikdən sonra çatdırıldı.
-Sərhəd Hərəkatı: Həmin günlərdə Cəlilabad və Biləsuvar rayonlarında minlərlə insan sovet-İran sərhədindəki qurğuları dağıdaraq "Arazın o tayındakı" soydaşları ilə birləşmək istəyini nümayiş etdirirdi.
Dünya tarixində 19 yanvar
Dünya tarixində bu gün müxtəlif sahələrdə inqilabi yeniliklər və maraqlı hadisələrlə qeyd olunub:
-1853-cü il: İtalyan bəstəkar Cüzeppe Verdinin məşhur "Trubadur" operasının premyerası Romada baş tutub.
-1903-cü il: Dünyanın ən prestijli velosiped yarışı olan **"Tour de France"**ın keçirilməsi qərarı açıqlanıb.
-1911-ci il: Aviasiya tarixində ilk dəfə təyyarə gəminin üzərinə eniş edib. Pilot Yucin Elay ABŞ-ın "Pensilvaniya" gəmisinə enərək tarix yazıb.
-1945-ci il: İkinci Dünya müharibəsi zamanı sovet qoşunları Polşanın Lodz şəhərini nasist işğalından azad edib.
-1983-cü il: "Apple" şirkəti "Lisa" adlı ilk fərdi kompüteri bazara çıxarıb. Bu, "siçan"la idarə olunan ilk kommersiya kompüteri idi.
Bu gün doğulanlar
19 yanvar dünya elminə və ədəbiyyatına dahi şəxsiyyətlər bəxş edib:
-Ceyms Vatt (1736): Buxar maşınını təkmilləşdirən şotland ixtiraçı.
-Edqar Allan Po (1809): Amerika ədəbiyyatının qotik janrının və detektiv hekayələrin atası.
-Pol Sezan (1839): Müasir incəsənətin formalaşmasında böyük rolu olan fransız rəssamı.
Müəllif qeydi: 19 yanvar bizə həm kədəri, həm də qüruru xatırladır. Bu günün hadisələri Azərbaycanın azadlıq iradəsinin nə qədər sarsılmaz olduğunu bir daha sübut edir.
Gülnarə SAF