Tarixi fon: hadisələrə APARAN YOL
17 Noyabr – Milli Dirçəliş Günü
Azərbaycanın azadlıq mübarizəsinə mühüm dönüş verən gün**
17 noyabr Azərbaycan xalqının milli özünüdərk tarixində xüsusi yeri olan, ölkənin müstəqillik yolunda dönüş yaradan gün kimi qeyd olunur. 1988-ci ilin məhz bu günündə Bakıda başlayan kütləvi xalq hərəkatı sonradan Azərbaycanın suverenliyə gedən yolunun ən əsas mərhələlərindən birinə çevrildi.
Bu gün dövlət səviyyəsində Milli Dirçəliş Günü kimi qeyd olunur və azərbaycanlıların azadlıq iradəsinin simvolu sayılır.
Tarixi fon: hadisələrə aparan yol
1988-ci ildə Ermənistanda yaşayan azərbaycanlıların kütləvi şəkildə öz dədə-baba yurdlarından qovulması, Dağlıq Qarabağda separatçı tələblərin artması və sovet rəhbərliyinin ikili mövqeyi Azərbaycan cəmiyyətində böyük narazılıq yaratmışdı.
Cəmiyyətin milli oyanış hissləri güclənmiş, xalq öz haqq səsini ucaltmağa başlamışdı. Bu prosesin kulminasiyası isə 17 noyabrda Bakıda meydan hərəkatı oldu.
Azadlıq Meydanından başlayan hərəkat
1988-ci il 17 noyabr – Azərbaycanın müasir siyasi tarixində dönüş nöqtəsi.
Həmin gün Bakının o vaxtkı Lenin (indiki Azadlıq) meydanında minlərlə insan toplaşaraq:
Qarabağla bağlı ədalət tələb edir,
Sovet imperiyasının siyasi təzyiqlərinə etiraz edir,
Milli kimliyin qorunması, dil və mədəniyyətin müdafiəsi,
Azərbaycanın öz taleyinə sahib çıxması kimi tələblərlə çıxış edirdi.
Meydan günlərlə davam edən fasiləsiz etirazların mərkəzinə çevrildi. Xalqın həmrəyliyi və gücü sovet məmurlarının narahatlığına səbəb olmuş, nəticədə 1988-ci ilin sonlarında Bakı şəhərində fövqəladə vəziyyət elan edilmişdi.
“17 noyabr hadisələri Azərbaycanın müstəqillik yolunun başlanğıcı oldu. Bu gün xalq iradəsinin sarsılmazlığını göstərən ən parlaq səhifələrdən biridir.”
Milli oyanışın yeni mərhələsi
17 noyabr hərəkatı yalnız bir siyasi aksiya deyildi — bu, Azərbaycan xalqının öz milli kimliyinə qayıdışının, milli şüurun yüksəlişinin, ictimai həmrəyliyin güclənməsinin təməlini qoydu.
Bu günlərdən sonra artıq heç nə əvvəlki kimi olmadı:
Cəmiyyətdə milli təfəkkür gücləndi;
Azadlıq ideyalarının yayılması sürətləndi;
İctimai təşkilatlanma başladı;
Azərbaycanın suverenlik tələbi siyasi gündəmə çevrildi.
Bu proseslər cəmi üç il sonra – 1991-ci ildə müstəqilliyin bərpası ilə nəticələndi.
17 noyabrın rəsmi bayram elan edilməsi
2001-ci ildə Azərbaycan dövləti 17 noyabr tarixini Milli Dirçəliş Günü kimi rəsmən elan etdi. Bununla da 1988-ci ildə başlayan meydan hərəkatının tarixi əhəmiyyəti dövlət səviyyəsində tanındı və hər il geniş qeyd olunmağa başlandı.
Bu günün ictimai və mənəvi əhəmiyyəti
Milli Dirçəliş Günü təkcə tarixi bir hadisənin xatırlanması deyil. Bu gün:
Xalqın azadlıq ruhunun təntənəsi,
Müstəqilliyin necə böyük çətinliklər hesabına əldə olunduğunun xatırladılması,
Gənc nəsildə vətənpərvərlik və milli kimlik hissinin gücləndirilməsi,
Azərbaycan dövlətçiliyinin ideoloji dayaqlarından birinin təsdiqi kimi dəyərləndirilir.
Qarabağ Zəfərindən sonra 17 noyabrın yeni mənası
2020-ci ildə Azərbaycanın tarixi Zəfəri, torpaqların işğaldan azad olunması, 30 illik ədalətsizliyə son qoyulması 1988-ci ildə başladılan milli dirçəliş ideyalarının tam reallaşmasının göstəricisi oldu.
Azərbaycanın azadlıq mübarizəsinə mühüm dönüş verən gün**
17 noyabr Azərbaycan xalqının milli özünüdərk tarixində xüsusi yeri olan, ölkənin müstəqillik yolunda dönüş yaradan gün kimi qeyd olunur. 1988-ci ilin məhz bu günündə Bakıda başlayan kütləvi xalq hərəkatı sonradan Azərbaycanın suverenliyə gedən yolunun ən əsas mərhələlərindən birinə çevrildi.
Bu gün dövlət səviyyəsində Milli Dirçəliş Günü kimi qeyd olunur və azərbaycanlıların azadlıq iradəsinin simvolu sayılır.
Tarixi fon: hadisələrə aparan yol
1988-ci ildə Ermənistanda yaşayan azərbaycanlıların kütləvi şəkildə öz dədə-baba yurdlarından qovulması, Dağlıq Qarabağda separatçı tələblərin artması və sovet rəhbərliyinin ikili mövqeyi Azərbaycan cəmiyyətində böyük narazılıq yaratmışdı.
Cəmiyyətin milli oyanış hissləri güclənmiş, xalq öz haqq səsini ucaltmağa başlamışdı. Bu prosesin kulminasiyası isə 17 noyabrda Bakıda meydan hərəkatı oldu.
Azadlıq Meydanından başlayan hərəkat
1988-ci il 17 noyabr – Azərbaycanın müasir siyasi tarixində dönüş nöqtəsi.
Həmin gün Bakının o vaxtkı Lenin (indiki Azadlıq) meydanında minlərlə insan toplaşaraq:
Qarabağla bağlı ədalət tələb edir,
Sovet imperiyasının siyasi təzyiqlərinə etiraz edir,
Milli kimliyin qorunması, dil və mədəniyyətin müdafiəsi,
Azərbaycanın öz taleyinə sahib çıxması kimi tələblərlə çıxış edirdi.
Meydan günlərlə davam edən fasiləsiz etirazların mərkəzinə çevrildi. Xalqın həmrəyliyi və gücü sovet məmurlarının narahatlığına səbəb olmuş, nəticədə 1988-ci ilin sonlarında Bakı şəhərində fövqəladə vəziyyət elan edilmişdi.
“17 noyabr hadisələri Azərbaycanın müstəqillik yolunun başlanğıcı oldu. Bu gün xalq iradəsinin sarsılmazlığını göstərən ən parlaq səhifələrdən biridir.”
Milli oyanışın yeni mərhələsi
17 noyabr hərəkatı yalnız bir siyasi aksiya deyildi — bu, Azərbaycan xalqının öz milli kimliyinə qayıdışının, milli şüurun yüksəlişinin, ictimai həmrəyliyin güclənməsinin təməlini qoydu.
Bu günlərdən sonra artıq heç nə əvvəlki kimi olmadı:
Cəmiyyətdə milli təfəkkür gücləndi;
Azadlıq ideyalarının yayılması sürətləndi;
İctimai təşkilatlanma başladı;
Azərbaycanın suverenlik tələbi siyasi gündəmə çevrildi.
Bu proseslər cəmi üç il sonra – 1991-ci ildə müstəqilliyin bərpası ilə nəticələndi.
17 noyabrın rəsmi bayram elan edilməsi
2001-ci ildə Azərbaycan dövləti 17 noyabr tarixini Milli Dirçəliş Günü kimi rəsmən elan etdi. Bununla da 1988-ci ildə başlayan meydan hərəkatının tarixi əhəmiyyəti dövlət səviyyəsində tanındı və hər il geniş qeyd olunmağa başlandı.
Bu günün ictimai və mənəvi əhəmiyyəti
Milli Dirçəliş Günü təkcə tarixi bir hadisənin xatırlanması deyil. Bu gün:
Xalqın azadlıq ruhunun təntənəsi,
Müstəqilliyin necə böyük çətinliklər hesabına əldə olunduğunun xatırladılması,
Gənc nəsildə vətənpərvərlik və milli kimlik hissinin gücləndirilməsi,
Azərbaycan dövlətçiliyinin ideoloji dayaqlarından birinin təsdiqi kimi dəyərləndirilir.
Qarabağ Zəfərindən sonra 17 noyabrın yeni mənası
2020-ci ildə Azərbaycanın tarixi Zəfəri, torpaqların işğaldan azad olunması, 30 illik ədalətsizliyə son qoyulması 1988-ci ildə başladılan milli dirçəliş ideyalarının tam reallaşmasının göstəricisi oldu.
Bilman İSAQ