Tariximizin YADDAŞI-TƏQVİM 17 noyabr
Dünya və Azərbaycan üçün əlamətdar hadisələr
17 noyabr müxtəlif dövrlərdə siyasi, tarixi, mədəni və ictimai hadisələrlə yadda qalan günlərdəndir. Bu tarix həm qlobal miqyasda mühüm dönüş nöqtələrinə şahidlik edib, həm də Azərbaycan tarixində milli yaddaşa çevrilib.
AZƏRBAYCANDA 17 NOYABR
Milli Dirçəliş Gününün başlanğıcı — 1988
1988-ci ilin 17 noyabrında Bakının o vaxtkı Lenin meydanında (indiki Azadlıq Meydanı) minlərlə insanın iştirakı ilə kütləvi etiraz mitinqləri başladı. Xalq Qarabağ məsələsi, milli kimliyin qorunması və siyasi azadlıq tələbləri ilə meydanda bir araya gəldi.
Bu hərəkat azərbaycanlıların milli özünüdərk prosesini gücləndirdi və ölkənin müstəqillik yolunda mühüm dönüş nöqtəsi oldu.
> “17 noyabr hadisələri Azərbaycan xalqının azadlıq iradəsinin ən ali təzahürlərindən biri kimi tarixə düşüb.”
1992–1993: Milli Dirçəliş Gününün geniş qeyd olunması
Müstəqil Azərbaycanın ilk illərində 17 noyabr hər il müxtəlif siyasi qurumlar və ictimai birliklər tərəfindən geniş tədbirlərlə anılıb.
2001 – Rəsmi dövlət bayramı statusu
Azərbaycan dövləti 17 noyabrı Milli Dirçəliş Günü kimi rəsmi bayram elan etdi. Bu qərar milli azadlıq hərəkatının tarixi əhəmiyyətini hüquqi şəkildə təsdiqlədi.
DÜNYADA 17 NOYABR
1869 – Süveyş kanalının açılışı
17 noyabrda dünyada baş vermiş ən mühüm hadisələrdən biri Süveyş kanalının rəsmi istifadəyə verilməsidir. Bu, beynəlxalq ticarətin və dəniz nəqliyyatının tamamilə yeni mərhələyə keçməsinə səbəb oldu.
1939 – Nasist Almaniyasının Praqada tələbələri repressiyaya məruz qoyması
Bu hadisə dünya tələbə hərəkatının əsas simvoluna çevrilib. Nəticədə 17 noyabr – Beynəlxalq Tələbələr Günü elan edildi.
Bu gün hələ də 100-dən çox ölkədə tələbə birliyinin həmrəylik günü kimi qeyd olunur.
1970 – “Luna-17” və Ayda ilk kosmik robot
SSRİ-nin “Luna-17” aparatı Ay səthinə uğurla endi və tarixdə ilk dəfə avtomatik idarə olunan “Lunoxod-1” fəaliyyətə başladı.
? [Kosmos foto yeri]
1989 – Çexoslovakiyada Məxməri İnqilab başladı
17 noyabrda Praqada tələbə yürüşü kommunist rejiminin dağılmasına aparan Məxməri İnqilab prosesini başlatdı.
Bu hadisə Şərqi Avropanın siyasi xəritəsini dəyişdirən dönüş nöqtəsi hesab olunur.
Mədəniyyət və Şou-Biznes
2017 – “Justice League” filminin premyerası
DC komiks qəhrəmanlarını birləşdirən film dünya üzrə milyonlarla tamaşaçı tərəfindən izlənildi.
2003 – Madonna & Britney Spears “Me Against the Music”
Pop sənayesinin səs-küy yaradan əməkdaşlığı məhz bu gün yayımlandı.
Bu gün doğulanlar
1790: Avgust Henrix Hoffmann von Fallersleben – şair, Almaniya himninin müəllifi
1942: Martin Skorseze – dünya kinematoqrafiyasının ən tanınmış rejissorlarından biri
1966: Jeff Buckley – amerikalı müğənni və bəstəkar
Bu gün vəfat edənlər
1558: İngiltərə Kraliçası I Meri (Qanlı Meri)
2013: Doris Lessing – Nobel laureatı yazıçı
2020: Bruce Boynton – ABŞ vətəndaş hüquqları hərəkatının siması.
17 noyabr müxtəlif dövrlərdə siyasi, tarixi, mədəni və ictimai hadisələrlə yadda qalan günlərdəndir. Bu tarix həm qlobal miqyasda mühüm dönüş nöqtələrinə şahidlik edib, həm də Azərbaycan tarixində milli yaddaşa çevrilib.
AZƏRBAYCANDA 17 NOYABR
Milli Dirçəliş Gününün başlanğıcı — 1988
1988-ci ilin 17 noyabrında Bakının o vaxtkı Lenin meydanında (indiki Azadlıq Meydanı) minlərlə insanın iştirakı ilə kütləvi etiraz mitinqləri başladı. Xalq Qarabağ məsələsi, milli kimliyin qorunması və siyasi azadlıq tələbləri ilə meydanda bir araya gəldi.
Bu hərəkat azərbaycanlıların milli özünüdərk prosesini gücləndirdi və ölkənin müstəqillik yolunda mühüm dönüş nöqtəsi oldu.
> “17 noyabr hadisələri Azərbaycan xalqının azadlıq iradəsinin ən ali təzahürlərindən biri kimi tarixə düşüb.”
1992–1993: Milli Dirçəliş Gününün geniş qeyd olunması
Müstəqil Azərbaycanın ilk illərində 17 noyabr hər il müxtəlif siyasi qurumlar və ictimai birliklər tərəfindən geniş tədbirlərlə anılıb.
2001 – Rəsmi dövlət bayramı statusu
Azərbaycan dövləti 17 noyabrı Milli Dirçəliş Günü kimi rəsmi bayram elan etdi. Bu qərar milli azadlıq hərəkatının tarixi əhəmiyyətini hüquqi şəkildə təsdiqlədi.
DÜNYADA 17 NOYABR
1869 – Süveyş kanalının açılışı
17 noyabrda dünyada baş vermiş ən mühüm hadisələrdən biri Süveyş kanalının rəsmi istifadəyə verilməsidir. Bu, beynəlxalq ticarətin və dəniz nəqliyyatının tamamilə yeni mərhələyə keçməsinə səbəb oldu.
1939 – Nasist Almaniyasının Praqada tələbələri repressiyaya məruz qoyması
Bu hadisə dünya tələbə hərəkatının əsas simvoluna çevrilib. Nəticədə 17 noyabr – Beynəlxalq Tələbələr Günü elan edildi.
Bu gün hələ də 100-dən çox ölkədə tələbə birliyinin həmrəylik günü kimi qeyd olunur.
1970 – “Luna-17” və Ayda ilk kosmik robot
SSRİ-nin “Luna-17” aparatı Ay səthinə uğurla endi və tarixdə ilk dəfə avtomatik idarə olunan “Lunoxod-1” fəaliyyətə başladı.
? [Kosmos foto yeri]
1989 – Çexoslovakiyada Məxməri İnqilab başladı
17 noyabrda Praqada tələbə yürüşü kommunist rejiminin dağılmasına aparan Məxməri İnqilab prosesini başlatdı.
Bu hadisə Şərqi Avropanın siyasi xəritəsini dəyişdirən dönüş nöqtəsi hesab olunur.
Mədəniyyət və Şou-Biznes
2017 – “Justice League” filminin premyerası
DC komiks qəhrəmanlarını birləşdirən film dünya üzrə milyonlarla tamaşaçı tərəfindən izlənildi.
2003 – Madonna & Britney Spears “Me Against the Music”
Pop sənayesinin səs-küy yaradan əməkdaşlığı məhz bu gün yayımlandı.
Bu gün doğulanlar
1790: Avgust Henrix Hoffmann von Fallersleben – şair, Almaniya himninin müəllifi
1942: Martin Skorseze – dünya kinematoqrafiyasının ən tanınmış rejissorlarından biri
1966: Jeff Buckley – amerikalı müğənni və bəstəkar
Bu gün vəfat edənlər
1558: İngiltərə Kraliçası I Meri (Qanlı Meri)
2013: Doris Lessing – Nobel laureatı yazıçı
2020: Bruce Boynton – ABŞ vətəndaş hüquqları hərəkatının siması.
Gülnarə SAF