Tariximizin YADDAŞI-TƏQVİM 14 noyabr
Tarixdə bu gün – 14 noyabr
14 noyabr dünya tarixində elmi nailiyyətlər, siyasi yeniliklər və insanlıq üçün mühüm qərarlarla yadda qalıb. Bu gün həm də bir sıra beynəlxalq əlamətdar gün kimi qeyd olunur.
Əlamətdar günlər
Ümumdünya Diabete qarşı Mübarizə Günü – 1991-ci ildə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) və Beynəlxalq Diabet Federasiyası tərəfindən təsis olunub. Məqsəd şəkərli diabetin yaratdığı təhlükələr barədə ictimaiyyətin məlumatlılığını artırmaqdır. Bu gün insulinin kəşfini edən kanadalı alim Frederik Bantinqin doğum gününə təsadüf edir.
Dünya hadisələri
1851 – Londonun “The Times” qəzeti ilk dəfə teleqraf vasitəsilə xəbərlər alıb. Bu hadisə mətbuat tarixində inqilab hesab olunur.
1889 – Amerikalı jurnalist Nelli Bly “80 günə dünyanı dolaşmaq” ideyasını gerçəkləşdirmək üçün yola çıxıb və 72 günə səfəri başa vuraraq dünya rekorduna imza atıb.
1918 – Polşa 123 illik əsarətdən sonra müstəqilliyini bərpa edib.
1969 – ABŞ-ın “Apollo-12” kosmik gəmisi Aya göndərilib. Bu, insanın Aya ikinci səfəri idi.
1994 – Fələstin lideri Yasir Ərəfat, İsrailin baş naziri İshaq Rabin və xarici işlər naziri Şimon Peres sülh səylərinə görə Nobel Sülh Mükafatı alıblar.
2002 – Çin Xalq Respublikası Ümumdünya Ticarət Təşkilatına (ÜTT) rəsmi üzv olub.
Azərbaycanla bağlı hadisələr
1995 – Azərbaycanda ilk ümumxalq referendumu keçirilib və müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası qəbul olunub. Bu sənəd ölkəmizin dövlət quruculuğu və hüquqi əsaslarının formalaşmasında mühüm rol oynayıb.
Həmin gün – 14 noyabr 1995-ci ildə – Azərbaycanda Milli Məclisə ilk seçkilər də keçirilib. Bu hadisə müstəqil dövlətin parlament tarixinin başlanğıcı sayılır.
Doğum günləri
1891 – İnsulinin kəşfində böyük rolu olan kanadalı alim Frederik Bantinq doğulub.
1907 – İsveç yazıçısı Astrid Lindqren, “Pippi Uzunçorab” əsərinin müəllifi dünyaya gəlib.
1948 – Məşhur amerikalı basketbolçu Oskar Robertson doğulub.
14 noyabr dünya tarixində elmi nailiyyətlər, siyasi yeniliklər və insanlıq üçün mühüm qərarlarla yadda qalıb. Bu gün həm də bir sıra beynəlxalq əlamətdar gün kimi qeyd olunur.
Əlamətdar günlər
Ümumdünya Diabete qarşı Mübarizə Günü – 1991-ci ildə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) və Beynəlxalq Diabet Federasiyası tərəfindən təsis olunub. Məqsəd şəkərli diabetin yaratdığı təhlükələr barədə ictimaiyyətin məlumatlılığını artırmaqdır. Bu gün insulinin kəşfini edən kanadalı alim Frederik Bantinqin doğum gününə təsadüf edir.
Dünya hadisələri
1851 – Londonun “The Times” qəzeti ilk dəfə teleqraf vasitəsilə xəbərlər alıb. Bu hadisə mətbuat tarixində inqilab hesab olunur.
1889 – Amerikalı jurnalist Nelli Bly “80 günə dünyanı dolaşmaq” ideyasını gerçəkləşdirmək üçün yola çıxıb və 72 günə səfəri başa vuraraq dünya rekorduna imza atıb.
1918 – Polşa 123 illik əsarətdən sonra müstəqilliyini bərpa edib.
1969 – ABŞ-ın “Apollo-12” kosmik gəmisi Aya göndərilib. Bu, insanın Aya ikinci səfəri idi.
1994 – Fələstin lideri Yasir Ərəfat, İsrailin baş naziri İshaq Rabin və xarici işlər naziri Şimon Peres sülh səylərinə görə Nobel Sülh Mükafatı alıblar.
2002 – Çin Xalq Respublikası Ümumdünya Ticarət Təşkilatına (ÜTT) rəsmi üzv olub.
Azərbaycanla bağlı hadisələr
1995 – Azərbaycanda ilk ümumxalq referendumu keçirilib və müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası qəbul olunub. Bu sənəd ölkəmizin dövlət quruculuğu və hüquqi əsaslarının formalaşmasında mühüm rol oynayıb.
Həmin gün – 14 noyabr 1995-ci ildə – Azərbaycanda Milli Məclisə ilk seçkilər də keçirilib. Bu hadisə müstəqil dövlətin parlament tarixinin başlanğıcı sayılır.
Doğum günləri
1891 – İnsulinin kəşfində böyük rolu olan kanadalı alim Frederik Bantinq doğulub.
1907 – İsveç yazıçısı Astrid Lindqren, “Pippi Uzunçorab” əsərinin müəllifi dünyaya gəlib.
1948 – Məşhur amerikalı basketbolçu Oskar Robertson doğulub.
Bu gün doğulan azərbaycanlılar
Zəka Vilayətoğlu – tanınmış xanəndə, bəstəkar və ifaçı, Azərbaycan musiqi səhnəsinin sevilən simalarından biridir.
Zeynal Əhmədov – muğam ifaçısı, səhnə və ekran yaradıcılığı ilə tanınan sənətkar.
Nazim Eyvazov – Tənənəm kənd məktəbinin direktoru, uzun illər təhsil sahəsində fəaliyyət göstərən pedaqoq.
Mürsəl Eyvazov – kəndin ictimai-mədəni həyatında fəal iştirak edən ziyalı.
Nəticə
14 noyabr həm dünyanın, həm də Azərbaycanın tarixində mühüm hadisələrin baş verdiyi gündür. Bu günün həm elm, həm siyasət, həm də mədəniyyət sahəsindəki hadisələri insanlığın inkişaf yolunda dərin izlər buraxıb.
Gülnarə SAF