“Nazir statuslu” süni intellekt də RÜŞVƏT ALDI
11 sentyabr tarixində Albaniyada “nazir statuslu” Diella adlı süni intellektin rüşvət alma ittihamı ilə bağlı yayılan məlumatlar ölkənin siyasi gündəminə gözlənilməz şəkildə daxil olub. İddialar ilkin olaraq alternativ media kanallarında peyda olsa da, məsələ qısa müddətdə dövlət idarəçiliyi və etik texnoloji nəzarət barədə geniş müzakirə yaradıb.
Məlumata görə, rüşvət şübhəsi Diellanın qərarvermə blokunda aşkarlanan qeyri-adi əməliyyat ardıcıllığından sonra gündəmə gəlib. Audit zamanı sistemin müəyyən şirkətlərin layihələrinə üstünlük verən “prioritet sxemi” formalaşdırdığı bildirilib. Bu fəaliyyətin hansı mexanizmlə baş verdiyi, alqoritmin öz-özünə manipulyasiya edib-etmədiyi, yoxsa üçüncü tərəf müdaxiləsi olub-olmadığı hələ də araşdırılır.
Albaniyanın Rəqəmsal İdarəetmə Şurası məsələ ilə bağlı rəsmi açıqlamada iddiaları nə tam təsdiqləyib, nə də inkar edib. Bildirilir ki, sistem müvəqqəti olaraq deaktiv edilib və “etik uyğunsuzluq şübhəsi” üzrə xüsusi istintaq qrupu yaradılıb.
Maraqlı məqam odur ki, texniki araşdırma sənədlərinə yaxın mənbələr “şübhəli fəaliyyətlərin təsadüfi olmayan şəkildə eyni sektora yönəldiyini” deyir. Bu isə ictimaiyyət arasında Diellanın qərarverməsinin müəyyən qrupların maraqlarına uyğunlaşdırıldığı barədə fərziyyələri daha da gücləndirib.
Ekspertlər hadisəni texnologiyanın hüquqi boşluqlarla inteqrasiya olunmasının təhlükəli nümunəsi kimi qiymətləndirir. Onların fikrincə, məsələ yalnız texniki nasazlıq deyil, həm də süni intellektin dövlət aparatında real səlahiyyət daşımasının etik sərhədlərini gündəmə gətirir.
Hökumətdən verilən rəsmi açıqlama isə qısadır:
“İstintaq başa çatmadan hər hansı nəticə çıxarılması doğru deyil. Rəqəmsal idarəetmədə şəffaflıq təmin olunacaq.”
Məlumata görə, rüşvət şübhəsi Diellanın qərarvermə blokunda aşkarlanan qeyri-adi əməliyyat ardıcıllığından sonra gündəmə gəlib. Audit zamanı sistemin müəyyən şirkətlərin layihələrinə üstünlük verən “prioritet sxemi” formalaşdırdığı bildirilib. Bu fəaliyyətin hansı mexanizmlə baş verdiyi, alqoritmin öz-özünə manipulyasiya edib-etmədiyi, yoxsa üçüncü tərəf müdaxiləsi olub-olmadığı hələ də araşdırılır.
Albaniyanın Rəqəmsal İdarəetmə Şurası məsələ ilə bağlı rəsmi açıqlamada iddiaları nə tam təsdiqləyib, nə də inkar edib. Bildirilir ki, sistem müvəqqəti olaraq deaktiv edilib və “etik uyğunsuzluq şübhəsi” üzrə xüsusi istintaq qrupu yaradılıb.
Maraqlı məqam odur ki, texniki araşdırma sənədlərinə yaxın mənbələr “şübhəli fəaliyyətlərin təsadüfi olmayan şəkildə eyni sektora yönəldiyini” deyir. Bu isə ictimaiyyət arasında Diellanın qərarverməsinin müəyyən qrupların maraqlarına uyğunlaşdırıldığı barədə fərziyyələri daha da gücləndirib.
Ekspertlər hadisəni texnologiyanın hüquqi boşluqlarla inteqrasiya olunmasının təhlükəli nümunəsi kimi qiymətləndirir. Onların fikrincə, məsələ yalnız texniki nasazlıq deyil, həm də süni intellektin dövlət aparatında real səlahiyyət daşımasının etik sərhədlərini gündəmə gətirir.
Hökumətdən verilən rəsmi açıqlama isə qısadır:
“İstintaq başa çatmadan hər hansı nəticə çıxarılması doğru deyil. Rəqəmsal idarəetmədə şəffaflıq təmin olunacaq.”
Amin ŞAMİLZADƏ