Zəngəzur dəhlizi regional BARIŞIQ-SÜLH GƏTİRƏCƏK-ƏMİRBƏYOV
ZƏNGƏZUR DƏHLİZİ: CƏNUBİ QAFQAZDA SÜLHÜN, BİRLİYİN VƏ İQTİSADİ ƏLAQƏNİN DÖNÜŞ NÖQTƏSİ
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi tapşırıqlar üzrə xüsusi nümayəndəsi Elçin Əmirbəyov Polşanın "TVP World" telekanalına verdiyi müsahibədə Zəngəzur dəhlizinin genişmiqyaslı əhəmiyyətini, onun regional sülhə və iqtisadi inkişafa təsirini ətraflı izah edib.
Elçin Əmirbəyov Zəngəzur dəhlizini bir neçə marşrutu özündə birləşdirən genişmiqyaslı layihə kimi səciyyələndirib və ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə olunan mühüm razılaşmaların bu layihənin tərkib hissəsi olduğunu xatırladıb.
Zəngəzur dəhlizinin strateji vəzifələri
Xüsusi nümayəndə Zəngəzur dəhlizinin eyni anda bir neçə fundamental məqsədə xidmət edəcəyini vurğulayıb:
-Azərbaycanın birləşməsi: Dəhliz ilk növbədə Azərbaycanın əsas hissəsini onun ayrılmaz tərkib hissəsi olan Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirəcək.
-Regional barışıq: Marşrut üç onillikdən sonra Ermənistanı və Azərbaycanı nəqliyyat əlaqələri vasitəsilə birləşdirəcək.
-Beynəlxalq nəqliyyat habı: Zəngəzur dəhlizi Asiyadan Avropaya uzanan alternativ və mühüm nəqliyyat əlaqəsi halqası olacaq. Bu, Şərq və Qərb arasında ticarət həcminin hər iki istiqamətdə artmasına imkan yaradacaq.
Elçin Əmirbəyov ABŞ-da razılaşdırılan və cari ilin avqustunda Vaşinqton sammitinin nəticələri üzrə həyata keçirilməsi barədə razılıq əldə olunan "Tramp Marşrutu" (TRİPP) layihəsinin Zəngəzur dəhlizinin bir hissəsi olduğunu qeyd edib.
İqtisadi fayda və sülh prosesi
Əmirbəyovun sözlərinə görə, Cənubi Qafqazda möhkəm sülhün bərqərar olunması naminə Bakı və İrəvan ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə bu sülhün bərabər iqtisadi fayda və nəzərəçarpan nəticələr gətirməsi barədə razılığa gəliblər.
"Düşünürəm ki, nəticə etibarilə bu, Ermənistan və Azərbaycan arasında müəyyən iqtisadi qarşılıqlı asılılığa gətirib çıxaracaq və onlar, məncə, vahid iqtisadi məkan kimi fəaliyyət göstərə bilərlər," – xüsusi nümayəndə qeyd edib.
2025 – Dönüş İLİ
Elçin Əmirbəyov 2025-ci ilin Bakı və İrəvan arasında münasibətlərdə, daha geniş mənada isə bütün Cənubi Qafqaz üçün dönüş ili kimi tarixə düşəcəyini proqnozlaşdırıb.
-Sülhə sadiqlik: Üç onillik münaqişə və qarşıdurmadan sonra hər iki tərəf sülh yaratmağa qərar verib. 8 Avqust Vaşinqton sammiti liderlərin möhkəm və dönməz sülhə sadiqliklərini təsdiqlədiyi son dərəcə mühüm an olub.
-Münaqişənin səbəbinin aradan qaldırılması: Münaqişənin əsas səbəbi – Ermənistan tərəfinin Azərbaycana ərazi iddiaları – aradan qaldırılıb. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etdikdən sonra Bakı Ermənistana sülh sazişi layihəsi üzərində işə başlamağı təklif edib.
-Sülh sazişinin razılaşdırılması: İki il yarımlıq müzakirələrdən sonra, 2025-ci ilin martında tərəflər sülh sazişi layihəsinin mətnini razılaşdırıblar.
-Mühüm razılaşmalar: Vaşinqton sammiti zamanı Azərbaycan, Ermənistan və ABŞ liderləri bütün üç tərəfə uğurlu iqtisadi nəticələrə gətirəcək mühüm razılaşmalara nail olublar.
Nümayəndənin bu açıqlamaları Zəngəzur dəhlizinin yalnız nəqliyyat layihəsi deyil, həm də Cənubi Qafqazda daimi sülhün və iqtisadi inteqrasiyanın əsas mexanizmi kimi çıxış etdiyini bir daha təsdiqləyir.
İlhamə ABADOVA