Mərkəzi Asiyada İnqilabi Yenilik
Türkmənistan Mərkəzi Asiya regionunda maliyyə sektorunda mühüm bir yeniliyə imza atıb. Ölkə, regionda ilk dəfə olaraq ənənəvi kağız əskinaslardan imtina edərək, polimer (plastik) tərkibli pulların tətbiqinə başlayıb.
Bu addım milli valyutanın təhlükəsizliyinin artırılması və istifadə müddətinin uzadılması istiqamətində atılmış strateji bir gediş kimi qiymətləndirilir.
Niyə Məhz Plastik (Polimer) Pullar?
Ekspertlərin fikrincə, Türkmənistan Mərkəzi Bankının bu qərarı qlobal iqtisadi trendlərlə ayaqlaşmaq niyyətindən xəbər verir. Polimer əskinasların kağız pullarla müqayisədə bir sıra ciddi üstünlükləri var:
Yüksək Davamlılıq: Plastik pullar kağız pullardan orta hesabla 2.5-4 dəfə daha uzunömürlüdür. Onlar qırılmır, cırılmır və nəmə qarşı davamlıdır.
Gigiyenik Təmizlik: Polimer səth kir və bakteriyaların toplanmasının qarşısını alır, bu da pandemiya sonrası dünyada nağd pul istifadəsində vacib amildir.
Təhlükəsizlik: Bu əskinasları saxtalaşdırmaq demək olar ki, qeyri-mümkündür. Onların üzərindəki şəffaf pəncərələr və holoqrafik elementlər yüksək texnologiya tələb edir.
Ekoloji Səmərəlilik: İstifadə müddəti bitdikdən sonra bu pullar təkrar emal edilərək digər plastik məhsullara (məsələn, məişət əşyalarına) çevrilə bilir.
Dünya Təcrübəsi və Region
İlk dəfə 1988-ci ildə Avstraliya tərəfindən tətbiq edilən polimer pullar, bu gün Kanada, Böyük Britaniya, Yeni Zelandiya və Vyetnam kimi ölkələrdə tam dövriyyədədir.
Mərkəzi Asiyada isə bu təşəbbüsü ilk dəfə Türkmənistanın reallaşdırması, ölkənin bank sektorunun modernləşdirilməsi istiqamətində iddialı olduğunu göstərir. Bu yeniliyin qonşu ölkələr – Özbəkistan, Qazaxıstan və Qırğızıstan üçün də nümunə olacağı gözlənilir.
Yeni nəsil əskinasların dizaynında Türkmənistanın milli irsini və müasir inkişafını əks etdirən elementlərin yer aldığı bildirilir.
Sürəyya Hacıyeva