Metropoliten lövhələrindəki ardıcıllıq və milli kimlik məsələsi

Bakı Metropoliteni paytaxtımızın nəqliyyat infrastrukturunun əsas arteriyasıdır. Lakin son zamanlar stansiyaların adlarını göstərən elektron və ya sabit lövhələrdə müşahidə edilən bir məqam cəmiyyətdə haqlı narahatlıq doğurur: stansiya adlarının yazılış ardıcıllığı.

Hazırda əksər lövhələrdə istiqamət və stansiya adları əvvəlcə ingilis dilində, daha sonra isə Azərbaycan dilində (ana dilimizdə) göstərilir.

Niyə bu ardıcıllıq milli dil prioritetini pozur?

Bu texniki detal ilk baxışdan kiçik görünsə də, əslində ölkənin dil siyasəti və milli qürur kontekstində olduqca fundamental əhəmiyyətə malikdir:

Konstitusiya və dövlət dili: Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına görə, Azərbaycan dili dövlət dilidir. Bütün dövlət və ictimai yerlərdə, o cümlədən strateji əhəmiyyətli nəqliyyat obyektlərində rəsmi və ilkin məlumatlandırma məhz dövlət dilində verilməlidir.

Hörmət və qürur: Ölkə daxilində xidmət göstərən bir qurumun yerli sakinləri üçün birinci dərəcəli məlumat mənbəyində ana dili ikinci planda qoyulursa, bu, istər-istəməz milli dilə qarşı bir növ hörmətsizlik kimi qəbul edilir. Hər bir Azərbaycan vətəndaşı öz paytaxtında öz dilini ən üst prioritetdə görməyə haqlıdır.

Məntiq və məqsəd: Turistlərə və xarici qonaqlara asanlıq yaratmaq üçün ingilis dilinin istifadəsi təqdirəlayiqdir. Lakin metrodan istifadə edənlərin böyük əksəriyyəti yerli sakinlərdir. Ən böyük istifadəçi kütləsi üçün nəzərdə tutulan informasiya ən asan və ən tez qavranılan formada, yəni ana dilimizdə öndə olmalıdır.

Tələb edilən düzəliş: Bakı Metropoliteni bütün informasiya lövhələrində və elanlarında dil prioritetini dəyişməlidir. Doğru ardıcıllıq belə olmalıdır:  Azərbaycan dili (Ana dilimiz) ➡️ 2. İngilis dili (Xarici dil).

 Beynəlxalq təcrübə nə deyir?

Dünyanın bir çox inkişaf etmiş şəhərlərində (məsələn, Paris, Berlin, Tokio, hətta qonşu ölkələrin paytaxtları) nəqliyyatda əsas qayda budur:

Birinci növbədə ölkənin rəsmi və ya dövlət dili.

İkinci növbədə turistlər üçün köməkçi beynəlxalq dil (adətən ingilis dili).

Azərbaycan dilinin öndə olması təkcə hörmət deyil, həm də mədəni özünüdərk və dövlətçilik prinsiplərinin metropolitenin gündəlik həyatına nüfuz etməsinin vacibliyini göstərir.

Bakı Metropoliteninin rəhbərliyi bu məsələyə ciddi yanaşmalı və müvafiq texniki düzəlişləri etməlidir. Ana dilimizin dövlət əhəmiyyətli obyektlərdə layiq olduğu birinci yeri alması təmin edilməlidir. Bu kiçik dəyişiklik milli qürurumuz üçün böyük bir jest olacaqdır.

Bilman İSAQ

скачать dle 12.1